XNa startWsteczWstecz

Strategie godzenia życia zawodowego i rodzinnego

Liczba godzin szkoleniowych: 8

Szkolenie Strategie godzenia życia zawodowego i rodzinnego umożliwia identyfikację zasobów lokalnych organizacji, które służyć mogą wsparciem dla rodziców w zakresie budowania równowagi pomiędzy pracą i domem, zwłaszcza dla tych, którzy są już aktywni zawodowo lub właśnie planują powrót do pracy po przerwie związanej z opieką nad dzieckiem. Uczestniczki/uczestnicy szkolenia zachęcani są również do wypracowania własnej wizji godzenia życia zawodowego i rodzinnego, a także wzajemnego wspierania się w zakresie wypracowywania własnych, dedykowanych do swoich potrzeb strategii godzenia życia zawodowego i rodzinnego.

Sesja 1. Wsparcie instytucjonalne w zakresie godzenia życia zawodowego i rodzinnego

Celem sesji jest wyposażenie rodziców w wiedzę odnośnie tego, w jakim zakresie mogą – dążąc do pogodzenia sfery zawodowej i rodzinnej – korzystać ze wsparcia oferowanego przez lokalne instytucje. W tym celu poznają zakres wsparcia oferowanego zarówno przez instytucje publiczne (na przykład: Powiatowy Urząd Pracy, Miejski lub Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie, poradnie psychologiczne), jak i inne organizacje (na przykład lokalne organizacje pozarządowe, agencje zatrudnienia, instytucje szkoleniowe).

Nazwa ćwiczenia: Wsparcie instytucjonalne w zakresie godzenia życia zawodowego i rodzinnego

Cele ćwiczenia:

  • poznanie oferty wsparcia proponowanego przez lokalne instytucje publiczne,
  • poznanie oferty wsparcia proponowanego przez lokalne organizacje pozarządowe oraz inne organizacje działające w obszarze rynku pracy, pomocy społecznej, poradnictwa prawnego, poradnictwa psychologicznego, opieki nad dziećmi itp.

Czas: 180 minut.

Materiały szkoleniowe: flipchart, kartki do flipchartu, laptop, rzutnik multimedialny, materiał trenerski Wsparcie instytucjonalne w zakresie godzenia życia zawodowego i rodzinnego.

Organizacja przestrzeni: organizacja sali umożliwiająca wyświetlenie prezentacji oraz stanowiska lub stoliki dla wszystkich zaproszonych przedstawicielek/przedstawicieli organizacji, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: prezentacja, miniwykład, burza mózgów, praca na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Na potrzeby niniejszej sesji zaproś do udziału w spotkaniu kilka osób reprezentujących lokalne organizacje oferujące wsparcie, z którego mogą skorzystać osoby dążące do równowagi pomiędzy pracą zawodową i życiem rodzinnym. Kierując się wyborem instytucji, zwróć uwagę na to, aby wśród zaproszonych instytucji znalazły się zarówno instytucje rynku pracy, jak i takie, które oferują wsparcie w zakresie samorozwoju, organizacji czasu wolnego dla dzieci itp. Ważne, abyś zaprosiła/zaprosił do udziału w spotkaniu organizacje faktycznie realizujące jakieś działania lub projekty, z których mogą skorzystać rodzice. Istotne jest także to, aby były to organizacje lokalne. Postaraj się, aby były to organizacje świadczące bezpłatne usługi dla swoich klientek i klientów.

To, jakie organizacje ostatecznie wezmą udział w organizowanym przez ciebie spotkaniu, zależy z jednej strony od tego, jak wygląda mapa lokalnych zasobów instytucjonalnych, a z drugiej strony od tego, jakie potrzeby czy problemy zgłoszą same/sami uczestniczki/uczestnicy szkolenia. Warto zatem przeprowadzić wcześniej badanie ich potrzeb, na podstawie którego będziesz w stanie określić w jakim zakresie lub obszarze osoby uczestniczące oczekują wsparcia o charakterze instytucjonalnym. Przykładowe organizacje, które możesz zaprosić do udziału w spotkaniu, to: Powiatowy Urząd Pracy, Miejski lub Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie, Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie, poradnia psychologiczna dla dzieci, młodzieży lub dorosłych, poradnia psychoterapeutyczna dla dzieci, młodzieży lub dorosłych, organizacja pozarządowa działająca na rzecz kobiet, rodziców lub dzieci, organizacja pozarządowa zajmująca się aktywizacją zawodową osób bezrobotnych, organizacja pozarządowa świadcząca usługi prawne, agencja zatrudnienia, instytucja szkoleniowa, zakład doskonalenia zawodowego.

Krok 2: Stwórz zaproszonym osobom warunki umożliwiające dokonanie krótkich prezentacji na temat oferty organizacji, które reprezentują. Prezentacje te powinny trwać po 10-15 minut i dotyczyć bieżącej i aktualnej oferty organizacji, z której mogą skorzystać uczestniczki/uczestnicy szkolenia.

Krok 3: Zachęć osoby uczestniczące do zadawania indywidualnych pytań zaproszonym osobom. W tym celu przygotuj wcześniej dla każdej zaproszonej osoby stolik, przy którym swobodnie będzie mogła porozmawiać z uczestniczkami/uczestnikami szkolenia zainteresowanymi uzyskaniem dodatkowych informacji.

Krok 4: Zorganizuj przerwę, podczas której zaproszone osoby będą mogły swobodnie opuścić salę. W trakcie przerwy przeorganizuj także układ sali na potrzeby dalszej części szkolenia.

Krok 5: Dokonaj prezentacji oferty innych lokalnych organizacji, które nie były przedstawiane podczas spotkania. Zadbaj o to, aby przedstawiane przez ciebie informacje były aktualne oraz sprawdzone. Oznacza to konieczność wcześniejszego osobistego kontaktu z poszczególnymi organizacjami w celu zebrania rzetelnych informacji. Dodatkowo, możesz skorzystać z informacji zawartych w materiale trenerskim Instytucjonalne wsparcie w zakresie godzenia życia zawodowego i rodzinnego.

Krok 6: Zaprezentuj ofertę innych rozwiązań, z których mogą skorzystać uczestniczki/uczestnicy. Możesz skorzystać tutaj z materiału trenerskiego Szukanie pracy i rozwój.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Z oferty jakich organizacji już korzystałyście/korzystaliście? W jakim zakresie?
  • Z oferty jakiej organizacji chciałybyście/chcielibyście skorzystać? W jakim zakresie?
  • Które działania i projekty wydały się wam najbardziej interesujące?
  • Czy znacie inne lokalne organizacje, które chciałybyście/chcielibyście polecić? Czym one się zajmują?

Podsumowanie ćwiczenia:

W ramach podsumowania ćwiczenia zwróć uwagę na to, że każdy rodzic napotyka na trudności związane z pogodzeniem pracy zawodowej i życia rodzinnego. Jednak trudności te dotyczyć mogą bardzo różnych kwestii. Dla jednej osoby osiągnięcie równowagi pomiędzy pracą zawodową i rodzinną wiązać się będzie ze znalezieniem nowej pracy, dla kolejnej – z organizacją opieki nad dzieckiem, dla innej – z uzyskaniem specjalistycznego wsparcia psychologicznego, dla jeszcze innej – ze wsparciem prawnym w związku z planowanym rozwodem lub rozstaniem. Stąd też zachęcaj uczestniczki/uczestników szkolenia do tego, aby opracowując swoje własne strategie godzenia życia zawodowego i rodzinnego, sięgały/sięgali po wsparcie instytucjonalne, oferowane przez lokalne podmioty. Zwróć uwagę, że wsparcie to może być oferowane przez administrację publiczną, ale też przez wiele organizacji pozarządowych, które również oferują profesjonalne i bezpłatne zarazem usługi.

Sesja 2. Moja wizja godzenia życia zawodowego i rodzinnego

Sesja ukierunkowana jest na wypracowanie własnej wizji godzenia życia zawodowego i rodzinnego. Rodzice sięgają po wręcz idealistyczne wyobrażenia związane ze zbalansowaniem tych dwóch obszarów. Nie racjonalizują czy oceniają możliwości faktycznego wdrożenia konkretnych rozwiązań, lecz wypracowują własną wizję, która w ich odczuciu najlepiej spełnia ich oczekiwania i potrzeby związane z godzeniem życia zawodowego i rodzinnego.

Nazwa ćwiczenia: Moja wizja godzenia życia zawodowego i rodzinnego

Cel ćwiczenia:

  • wizualizacja własnej wizji godzenia życia zawodowego i rodzinnego.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące dokonają wizualizacji własnej wizji życia, w ramach którego skutecznie i w sposób satysfakcjonujący godzą pracę zawodową i życie rodzinne.

Czas: 60 minut.

Materiały szkoleniowe: czyste kartki formatu A4, kolorowe pisaki lub kredki.

Organizacja przestrzeni: organizacja sali umożliwiająca pracę indywidualną, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: wizualizacja, praca w parach, praca na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Zaproponuj osobom uczestniczącym, aby usiadły wygodnie, tak by mogły się zrelaksować i rozluźnić ciało. Następnie poproś, aby wyobraziły sobie dzień, w którym skutecznie udaje im się pogodzić pracę zawodową i życie rodzinne. Wspieraj osoby uczestniczące w wizualizacji poprzez podawanie ściszonym i ciepłym głosem następujących pytań:

  • Co robisz zaraz po przebudzeniu?
  • Gdzie w tym czasie jest twój/twoja partner/partnerka?
  • W jaki sposób przygotowujesz się do wyjścia do pracy?
  • Jak wygląda twoja praca?
  • Czym się zajmujesz?
  • Ile czasu w ciągu dnia zajmuje ci praca?
  • Gdzie w tym czasie są twoje dzieci?
  • Jak wygląda twój czas po zakończeniu pracy?
  • Jak wygląda czas twojego/twojej partnera/partnerki po zakończeniu pracy?
  • Jak spędzasz czas z dziećmi?
  • Kto wykonuje obowiązki związane z prowadzeniem domu?
  • Jak wygląda czas przed snem?
  • Z czego jesteś zadowolona/zadowolony na koniec dnia?
  • Z czego jesteś niezadowolona/niezadowolony na koniec dnia?
  • Jakie masz plany na przyszłość?
  • Czego one dotyczą?

Krok 2: Zaproś osoby uczestniczące, aby dobrały się w pary. Zachęć do podzielenia się w parach fantazjami i obrazami, które pojawiły się w trakcie wizualizacji. Zwróć uwagę na to, że nie należy ich racjonalizować czy oceniać, tylko jak najwierniej przedstawić drugiej osobie. Z kolei osoba słuchająca nie zadaje żadnych pytań, nie prosi o wyjaśnienia – tylko słucha. Równocześnie rysuje obraz odzwierciedlający słyszaną właśnie wizję godzenia życia zawodowego i rodzinnego. Obraz ten może być przygotowany zarówno w oparciu o konkretne rysunki, symbole, jak i bezkształtne pociągnięcia pisaka czy kredki. Osoba słuchająca odzwierciedla na kartce papieru treści, które słyszy lub emocje i odczucia, które one w niej wywołują. Osoba opowiadająca powinna siedzieć w taki sposób, aby nie widzieć na bieżąco efektów pracy osoby rysującej.

Krok 3: Po przedstawieniu wizji godzenia życia zawodowego i rodzinnego przez obydwie osoby z pary, zachęć je do przedstawienia sobie nawzajem rysunków, które przygotowały. Zachęcaj do przekazania rysunku osobie, której wizji godzenia życia zawodowego i rodzinnego on dotyczy.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Jakie refleksje pojawiają się wam po tym ćwiczeniu?
  • Czy coś was zaskoczyło w waszych wizualizacjach?
  • Do czego sprowadza się wasza wizja godzenia życia zawodowego i rodzinnego?
  • Co was zaskoczyło w otrzymanych rysunkach?
  • Jak się czujecie z waszymi wizjami?
  • Jakie wasze potrzeby pojawiły się w obszarze godzenia życia zawodowego i rodzinnego?
  • Z czego one wynikają?

Podsumowanie ćwiczenia:

Zamknij omawianie ćwiczenia, podkreślając, że nie ma jednej wizji godzenia życia zawodowego i rodzinnego. Wizje te nie powinny zatem podlegać wartościowaniu czy ocenianiu. Dla jednej osoby wizja ta sprowadzać się może do całkowitej rezygnacji z pracy, dla innej – może się wiązać ze zwiększeniem aktywności zawodowej. Osoby uczestniczące same najlepiej wiedzą, jakiego elementu brakuje im do układanki, aby skutecznie godzić życie zawodowe i rodzinne.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

W ramach pracy w dwójkach możesz zachęcić osoby uczestniczące, aby zasiadły plecami do siebie. Wówczas osoba przedstawiająca efekty wizualizacji w ogóle nie jest rozpraszana przez osobę rysującą. Takie rozwiązanie jest możliwe, o ile posiadasz wystarczająco dużą przestrzeń, dzięki czemu poszczególne pary nie przeszkadzają sobie nawzajem w rozmowach.

Sesja 3. Strategie godzenia życia zawodowego i rodzinnego

Sesja sprzyja wypracowaniu własnych strategii w obszarze godzenia życia zawodowego i rodzinnego. Osoby uczestniczące bazują tutaj w ogromnej mierze na wskazówkach i poradach ze strony wszystkich uczestniczek/uczestników szkolenia. Z wachlarza różnych propozycji rozwiązań próbują wypracować własną strategię, która w największym stopniu wpisuje się w ich indywidualne potrzeby i oczekiwania.

Nazwa ćwiczenia: Gorące krzesło

Cele ćwiczenia:

  • generalizowanie różnych rozwiązań sprzyjających pogodzeniu sfery zawodowej i rodzinnej,
  • wypracowanie propozycji działań ukierunkowanych na realizację własnej wizji godzenia życia zawodowego i rodzinnego.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące wypracują konkretne działania sprzyjające godzeniu przez nie życia zawodowego i rodzinnego.

Czas: 120 minut.

Materiały szkoleniowe: czyste kartki formatu A4, kolorowe kartki formatu A4 lub B5.

Organizacja przestrzeni: krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: action learning, praca na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Zachęć osoby uczestniczące, aby zastanowiły się nad tym, jaki ich zdaniem problem lub obszar utrudnia im na chwilę obecną realizację ich wizji godzenia życia zawodowego i rodzinnego. Daj uczestniczkom/uczestnikom czas na zastanowienie się nad tak postawionym pytaniem. Poproś o zapisanie tego problemu na kartce A4.

Krok 2: Poinformuj osoby uczestniczące, jak przebiegać będzie dalsza część ćwiczenia. Każda z osób uczestniczących zostanie zaproszona do krótkiego przedstawienia swojego problemu lub obszaru, który utrudnia jej realizację wizji godzenia życia zawodowego i rodzinnego. Następnie pozostałe osoby uczestniczące mają przedstawić swoją propozycję działania sprzyjającego rozwiązaniu usłyszanego wcześniej problemu. Propozycje te mogą być zarówno ogólne (na przykład: powinnaś/powinieneś częściej wychodzić do ludzi), jak i bardzo szczegółowe (na przykład: zadzwoń pod ten numer …………). Mogą mieć one także charakter żartobliwy. Ważne, aby każda osoba uczestnicząca zaproponowała jakąś propozycję rozwiązania. W tym czasie osoba siedząca na środku nie komentuje słyszanych porad, nie racjonalizuje ich, nie krytykuje.

Krok 3: Poproś osoby uczestniczące, aby zapisały swoje propozycje rozwiązań na kolorowych kartkach A4 lub B5, a następnie przekazały osobie, której są dedykowane.

Krok 4: Zachęć osobę, która przedstawiała swój problem, do krótkiego podzielenia się swoimi odczuciami związanymi z tym doświadczeniem.

Krok 5: Po kolei zapraszaj kolejne osoby, aby podzieliły się swoim problemem lub obszarem, który utrudnia im realizację wizji godzenia życia zawodowego i rodzinnego.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Jakie macie odczucia związane z tym ćwiczeniem?
  • Czy trudno było wam generować propozycje rozwiązań dla innych? Dlaczego?
  • Czy trudno było wam słuchać propozycji rozwiązań od innych? Dlaczego?
  • Które z propozycji rozwiązań wydały wam się najbardziej atrakcyjne? Dlaczego?

Podsumowanie ćwiczenia:

W ramach podsumowania ćwiczenia zwróć uwagę na różnorodność propozycji rozwiązań, które były proponowane przez uczestniczki/uczestników. Odwołaj się do przykładów konkretnych propozycji, które pojawiły się w trakcie ćwiczenia. Zwróć także uwagę na to, że poszczególne osoby uczestniczące mogą być zainteresowane różnymi rozwiązaniami. Z jednej strony może to być podyktowane ich specyficzną sytuacją, z drugiej zaś – preferowaniem różnych stylów radzenia sobie z trudnymi sytuacjami, rozwiązywania problemów czy przechodzenia procesu zmiany w swoim życiu.

Wskazówki dla trenera/trenerki:

Ćwiczenie to ma charakter dobrowolny. Upewnij się zatem, czy na pewno każda osoba uczestnicząca ma gotowość do tego, aby usiąść na środku, podzielić się swoim problemem, a także wysłuchać od innych osób ich pomysłów na jego rozwiązanie. Dla niektórych uczestniczek/uczestników ćwiczenie to może wydać się zbyt trudne. Uszanuj tę decyzję.

Nazwa ćwiczenia: Kolejne działania

Cele ćwiczenia:

  • generowanie różnych rozwiązań sprzyjających pogodzeniu sfery zawodowej i rodzinnej,
  • wypracowanie propozycji działań ukierunkowanych na realizację własnej wizji godzenia życia zawodowego i rodzinnego.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące wypracują konkretne działania sprzyjające godzeniu przez nie życia zawodowego i rodzinnego.

Czas: 60 minut.

Materiały szkoleniowe: kolorowe flamastry, kartki do flipchartu pocięte na nierówne części (liczba tych kartek dostosowana do liczby osób uczestniczących) – części kartki po złożeniu powinny się układać w napis Mój balans albo Moja równowaga.

Organizacja przestrzeni: organizacja sali umożliwiająca pracę indywidualną, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: praca indywidualna, praca na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Zachęć osoby uczestniczące, aby zastanowiły się nad tym, jakie konkretne działania muszą podjąć, aby skutecznie godzić ich życie zawodowe i rodzinne. Daj uczestniczkom/uczestnikom czas na zastanowienie się nad tak postawionym pytaniem. Zachęć do analizy materiałów z wcześniejszej części szkolenia. Szczególnie zachęcaj do korzystania z kartek otrzymanych w ramach ćwiczenia Gorące krzesło.

Krok 2: Rozdaj uczestniczkom/uczestnikom kartki do flipchartu pocięte na nierówne części. Wskaż, że godzenie życia zawodowego i rodzinnego jest procesem, na który składają się różne elementy. Brak jednego z nich powodować może poczucie zachwiania równowagi. Zachęć zatem do wypisania na każdej części kartki konkretnego działania lub rozwiązania, które w odczuciu uczestniczek/uczestników składać się powinno na kolejny krok w drodze do osiągnięcia równowagi na linii praca–rodzina.

Krok 3: Zachęć uczestniczki/uczestników do dobrania się w trójki. Zaproś do podzielenia się wynikami swojej pracy.

Krok 5: Zaproś osoby uczestniczące, aby zasiadły w kręgu.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Jakie macie odczucia związane z tym ćwiczeniem?
  • Czy korzystałyście/korzystaliście z rozwiązań, które pojawiły się w trakcie szkolenia?
  • Jakie to były rozwiązania?
  • Czy udało się wam wypracować jakieś nowe rozwiązania? Jakie?
  • Jak oceniacie możliwość wdrożenia tych rozwiązań?
  • Jakie widzicie czynniki sprzyjające wdrożeniu wypisanych przez was rozwiązań?
  • Jakie widzicie czynniki utrudniające wdrożenie wypisanych przez was rozwiązań?
  • Czy macie jakieś pomysły, jak im zaradzić?

Podsumowanie ćwiczenia:

Na koniec ćwiczenia podkreśl jeszcze raz, że godzenie życia zawodowego i rodzinnego jest procesem, na który składają się różne elementy. Brak jednego z nich powodować może poczucie zachwiania równowagi. Przypomnij, że potrzeby każdej osoby zmieniają się, nie są czymś stałym. Ważne zatem, aby na każdym etapie życie identyfikować te obszary, które są przyczyną braku satysfakcji czy też przyczyną niezadowolenia.

Wskazówki dla trenera/trenerki:

Ćwiczenie to przyniesie bardziej wymierne rezultaty, jeśli dodatkowo zaplanujesz po nim realizację niektórych ćwiczeń z modułu szkoleniowego Zarządzanie zmianą. Wówczas w sposób bardziej kompleksowy przygotujesz uczestniczki/uczestników do faktycznego wdrożenia proponowanych przez nie/nich rozwiązań w życie.