XNa startWsteczWstecz

Klub Rodzica – tworzenie sieci współpracy rodziców

Liczba godzin szkoleniowych: 16

Klub Rodzica to inicjatywa, dzięki której wzmacniana jest aktywność społeczno-zawodowa rodziców. Klub można zdefiniować jako miejsce regularnych spotkań rodziców oraz realizacji warsztatów edukacyjnych dla rodziców, czasem również dla dzieci. Klub Rodzica to także platforma komunikacji i budowania sieci współpracy pomiędzy rodzicami. Inicjatywa ta oparta jest o zasady samopomocy, zatem to rodzice będący w podobnej sytuacji osobisto-zawodowej stanowią dla siebie najlepsze źródło wsparcia i inspiracji. Stąd też tak ważne jest, aby to rodzice angażowali się na każdym etapie realizacji tej inicjatywy, począwszy od planowania logistyki i tematyki spotkań, po prowadzenie spotkań i realizację własnych pomysłów. Szkolenie Klub Rodzica pomaga zainicjować proces tworzenia Klubu, umożliwia wypracowanie zasad związanych z jego funkcjonowaniem, i wreszcie – przedstawia propozycje konkretnych działań skierowanych do rodziców, które możliwe są do realizacji w ramach Klubu.

Sesja 1. Wprowadzenie do Klubu Rodzica

Sesja ta stanowi wprowadzenie do tematyki Klubu Rodzica. Prezentowana jest tutaj ogólna idea Klubu Rodzica – jako miejsca regularnych spotkań rodziców, a czasem również dla dzieci oraz platforma komunikacji i budowania sieci współpracy pomiędzy rodzicami. Ponadto, uczestniczki i uczestnicy szkolenia identyfikują swoje zasoby oraz potrzeby związane z nieformalną siecią wsparcia w postaci Klubu Rodzica. Część ta jest kluczowa dla powodzenia inicjatywy, jaką jest Klub Rodzica.

Miniwykład Klub Rodzica

Klub Rodzica to inicjatywa, dzięki której wzmacniana jest aktywność społeczno-zawodowa rodziców. Klub można zdefiniować jako miejsce regularnych spotkań rodziców oraz realizacji warsztatów edukacyjnych dla rodziców, a czasem również dla dzieci oraz jako platformę komunikacji i budowania sieci współpracy pomiędzy rodzicami. Inicjatywa ta oparta jest o zasady samopomocy, zatem to rodzice będący w podobnej sytuacji osobisto-zawodowej stanowią dla siebie najlepsze źródło wsparcia i inspiracji. Dlatego też tak ważne jest, aby uczestniczki/uczestnicy Klubu angażowały/angażowali się na każdym etapie realizacji inicjatywy – począwszy od planowania logistyki i tematyki spotkań, aż po prowadzenie spotkań i realizację własnych inicjatyw. Klub nie tylko tworzony jest z uwzględnieniem potrzeb rodziców, ale też jest przez nich organizowany i prowadzony.

Więcej na temat idei sieciowania rodziców, założeń oraz korzyści wynikających z tej inicjatywy można znaleźć w opisie narzędzia dotyczącym Klubu Rodzica.

Nazwa ćwiczenia: Mapa zasobów

Cele ćwiczenia:

  • identyfikacja talentów i umiejętności przez poszczególne uczestniczki/uczestników,
  • poznanie talentów i umiejętności uczestniczek/uczestników szkolenia.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące opracują mapę zasobów grupy.

Czas: 120 minut.

Materiały szkoleniowe: flipchart, kartki do flipchartu, kolorowe flamastry, materiał trenerski Formularz wywiadu, taśma malarska do przyklejania kartek na ścianę.

Organizacja przestrzeni: organizacja sali umożliwiająca pracę w parach, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu, możliwość wieszania kartek do flipchartu na ścianach sali, aby były widoczne dla wszystkich uczestniczek/uczestników szkolenia.

Metody pracy: praca w parach, praca na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Poproś osoby uczestniczące, aby dobrały się w pary. Zachęć je, aby przeprowadziły ze sobą nawzajem wywiad, w oparciu o materiał trenerski Formularz wywiadu. Uczestniczkom/uczestnikom zazwyczaj trudno jest mówić o własnych talentach, umiejętnościach i potrzebach. Dobrze sprawdza się zatem forma wywiadu przeprowadzonego w parach, a następnie zaprezentowanie na forum uzyskanych informacji przez osobę, która zadawała pytania. Dodatkową korzyścią wynikającą z tego rozwiązania jest lepsze poznanie się osób uczestniczących w szkoleniu oraz integracja grupy. Miej jednak na uwadze, że taka forma ćwiczenia wiąże się ze znacznym wydłużeniem czasu trwania ćwiczenia. Dlatego też, w zależności od celów ćwiczenia i liczby osób w nim uczestniczących, możesz zrezygnować z formy wywiadów na rzecz indywidualnych prezentacji umiejętności i potrzeb przez poszczególne osoby uczestniczące.

Krok 2: Zaproś osoby uczestniczące do zaprezentowania osób, z którymi przeprowadzały wywiad. Prezentacja ta powinna dotyczyć ich umiejętności, talentów i potrzeb (na przykład: rozwojowych, edukacyjnych, związanych z opieką nad dzieckiem). Zachęcaj osoby, których prezentacja dotyczy, do dopowiadania oraz uzupełniania informacji na swój temat. Podczas prezentacji zapisuj uzyskiwane informacje na kartce do flipchartu (imię, talenty i potrzeby). Spisywanie listy talentów i potrzeb możesz zastąpić bardziej kreatywną formą w postaci plakatów, wykorzystując na przykład wycinki z kolorowych gazet, kredki i pisaki.

Krok 3: Po zakończeniu wszystkich prezentacji umieść zapisywane przez ciebie kartki do flipchartu w widocznym miejscu, tak aby każda osoba uczestnicząca miała do nich swobodny dostęp.

Krok 4: Zachęć osoby uczestniczące do wyszukiwania pasujących do siebie talentów i potrzeb, łącząc w ten sposób osoby, które potrafią wykonać daną czynność, z osobami, które zgłosiły potrzebę uzyskania danej usługi (na przykład: ktoś potrafi szyć na maszynie, a inna osoba chciałaby, by skrócono jej spodnie; ktoś zna komunikatywnie język hiszpański, a inna osoba szuka kogoś do konwersacji w tym języku). Podczas łączenia talentów z potrzebami podkreślaj, że w grupie istnieje potencjał, aby utworzyć sieć współpracy, w której bezgotówkowo, na zasadzie praca za pracę osoby uczestniczące mogą zaspokoić część swoich potrzeb.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Co sądzicie o bezgotówkowej wymianie usług?
  • Czy mogłybyście/moglibyście wziąć udział w tego typu inicjatywie?
  • Czy inicjatywa ta różni się od tradycyjnego zakupu usług? Czego dotyczy ta różnica?
  • Jakie trudności mogą się pojawić w trakcie realizacji tej inicjatywy?
  • Jakie korzyści przynosi wzajemna pomoc, wymiana praca za pracę?
  • W jaki sposób bezgotówkowa wymiana usług może sprzyjać godzeniu życia zawodowego i rodzinnego?
  • Jakie usługi mogłyby ułatwić rodzicom łączenie sfery zawodowej i rodzinnej?

Podsumowanie ćwiczenia:

W trakcie podsumowania ćwiczenia podkreślaj, że każda osoba posiada umiejętności i talenty. Przypomnij, że sieć współpracy może mieć szerszą formę. Przykładowo, osoba X pomaga osobie Y, ale osoba Y może się odwzajemnić osobie Z. Zwróć także uwagę na trudności, które zazwyczaj pojawiają się w trakcie realizacji tego typu inicjatyw. Należą do nich m.in.: większa łatwość dawania niż brania, brak poczucia bezpieczeństwa w grupie, brak asertywności wśród osób korzystających z wymiany usług. Znajomość tych trudności daje możliwość planowania takich działań, które przeciwdziałają ich powstawaniu czy nasilaniu się. Zaznacz, że tego typu wymiana to doskonały sposób na tworzenie sieci współpracy czy kontaktów pomiędzy rodzicami. Dopytaj, czy uczestniczki/uczestnicy znają tego typu inicjatywy, a jeśli tak – czy angażowały się w nie.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

W tym ćwiczeniu ważne jest, aby podczas zapisywania umiejętności i potrzeb następowało ich doprecyzowanie. Osoba prowadząca powinna mieć pewność, że zarówno ona, jak i pozostałe osoby uczestniczące dobrze rozumieją, co kryje się pod danym hasłem (na przykład: dobra znajomość języka obcego – czyli na jakim poziomie, w mowie czy piśmie?). Istotny jest również etap pracy na forum. Dzięki temu, że umiejętności i potrzeby są głośno omawiane i zapisywane na flipcharcie, stanowią inspirację dla uczestniczek/uczestników szkolenia i pomagają im przypomnieć sobie o umiejętnościach oraz potrzebach, o których nie myślały/myśleli w trakcie wywiadów. Osoby uczestniczące bardzo często traktują swoje umiejętności jako coś naturalnego i oczywistego, nie postrzegając ich w kategoriach czegoś wyjątkowego.

Sesja 2. Czym jest Klub Rodzica – prezentacja sprawdzonych rozwiązań

Klub Rodzica wpisuje się w indywidualne potrzeby mam i ojców, borykających się z koniecznością pogodzenia życia zawodowego i rodzinnego. Zakres działań oraz form wsparcia realizowanych w ramach Klubu uzależniony jest od problemów i potrzeb samych rodziców. W ramach Klubu można organizować spotkania edukacyjne dotyczące tematyki rodzicielstwa, rozwoju osobistego rodziców, grupy wsparcia, jak i bezgotówkową wymianę usług i umiejętności typu Bank Godzin. Klub jest oparty o zasady samopomocy, ważna zatem jest atmosfera wspierająca zaangażowanie uczestników/uczestniczek. Klub stanowi przestrzeń do realizacji własnych inicjatyw i pasji. W trakcie tej sesji prezentowane są przykłady działań realizowanych w Klubie Rodzica, stanowiąc zarazem inspirację dla rodziców do podjęcia podobnej inicjatywy.

Miniwykład Działania realizowane w ramach Klubu Rodzica

Działania, jakie mogą być realizowane w ramach Klubu Rodzica, można podzielić na 4 zasadnicze formy i metody wsparcia:

1. Warsztaty i spotkania edukacyjne.

Warsztaty i spotkania edukacyjne to spotkania poświęcone rodzicielstwu, funkcjonowaniu rodziny czy wreszcie rozwojowi osobistemu i zawodowemu rodziców. Przykładowe propozycje zajęć, które mogą być realizowane w ramach tego typu inicjatywy, to: warsztaty dla taty, zajęcia adaptacyjne dla dzieci przed pójściem do żłobka lub przedszkola, zajęcia dla rodziców poszukujących zatrudnienia, kursy udzielania pierwszej pomocy dla dzieci, warsztaty noszenia chust/kangurowania (opisy szkoleń znajdziesz tu). Mogą to być również pojedyncze spotkania z różnymi specjalistkami/specjalistami z zakresu: diety (diety niemowląt, diety kobiet w ciąży, diety dla alergików, diety dla osób zainteresowanych odchudzaniem się), logopedii, położnictwa, prawa, psychologii czy doradztwa zawodowego.

2. Grupy samopomocowe i grupy wsparcia.

Grupy samopomocowe i grupy wsparcia to forma wsparcia psychospołecznego, której członkinie/członkowie świadczą sobie wzajemnie różnego rodzaju pomoc. Pomoc ta może sprowadzać się m.in. do wymiany doświadczeń, udzielania informacji czy nawet pomocy materialnej i rzeczowej. Grupę integruje wspólny problem, podobna sytuacja osobisto-zawodowa (na przykład: choroba własna lub występująca w rodzinie, sytuacja na rynku pracy, fakt przebywania na urlopie macierzyńskim lub wychowawczym, problematyka godzenia życia zawodowego i rodzinnego). Funkcjonują również grupy o charakterze rozwojowym, ukierunkowane na oferowanie określonej formy wsparcia (na przykład: wspieranie rodziców w stosowaniu określonych metod wychowawczych, wspieranie kobiet przedsiębiorczych). Wsparcie członkiń/członków grupy pozwala czerpać z doświadczeń osób będących w podobnej sytuacji, co sprzyja poczuciu bycia rozumianym i akceptowanym, przywróceniu odwagi do życia/zmiany, przełamaniu izolacji, wyjściu z domu oraz zawieraniu nowych znajomości i przyjaźni.

3. Bank Godzin.

Bank Godzin to platforma bezgotówkowej wymiany usług i rzeczy oparta na samopomocy i chęci oferowania swojego czasu. Działalność grupy podobna jest do funkcjonowania grup wsparcia, tworzy mechanizm działania, w którym każda osoba odnosi korzyści i jednocześnie angażuje się w pracę dla wspólnego dobra. Zasada działania Banku Godzin jest bardzo prosta. Środkiem płatniczym jest czas poświecony na daną usługę. Jeżeli dana osoba świadczy usługę na rzecz innej osoby należącej do Banku, to czas wykonywania tej usługi (liczony w godzinach) zapisywany jest na koncie osoby świadczącej usługę, powiększając stan jej konta. Z kolei suma godzin przyjętej pomocy pomniejsza stan tego konta.

Zasady działania Banku Godzin:

  • Czas – stanowi środek płatniczy, godzina = godzina.
  • Równość – niezależnie od ceny rynkowej, wszystkie usługi są sobie równe. Nie ma usług czy umiejętności gorszych i lepszych. Każda osoba należąca do Banku jest równa, każda ma coś wartościowego do zaoferowania.
  • Sieć współpracy – wymiany odbywają się w obrębie wszystkich członkiń i członków Banku, tym sposobem tworząc sieć wzajemnej pomocy.
  • Zaufanie – inicjatywa opiera się na samopomocy lokalnej społeczności, a podstawą jej działania jest zaufanie. Dlatego tak ważny jest czynnik integracyjny i możliwość bliższego poznania się przez członkinie i członków Banku.
  • Dobrowolność: inicjatywa opiera się na wzajemnej chęci pomocy, uczestnictwo jest całkowicie dobrowolne.
  • Koncepcję współczesnych Banków Godzin/Banków Czasu opracował Edgar Cahn. Więcej informacji można znaleźć na stronach: www.timebanks.org oraz www.bankgodzin.org.

4. Realizacja inicjatyw własnych.

Realizacja inicjatyw własnych to możliwość planowania oraz wdrażania własnych projektów i inicjatyw. Mogą to być inicjatywy związane z rozwojem pasji oraz spędzaniem wolnego czasu przez uczestniczki/uczestników Klubu (na przykład: organizowanie wspólnych wyjazdów rodzinnych, grupy konwersacyjne z danego języka obcego, wspólne uprawianie sportu).

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Przedstawienie różnych form działań, jakie mogą być realizowane w ramach Klubu Rodzica, wpływa na zwiększenie wiedzy na temat możliwości, jakie kryje Klub Rodzica. Równocześnie może spowodować, że uczestniczki/uczestnicy będą koncentrować się wyłącznie na wskazanych rozwiązaniach. Kolejnym krokiem powinno być badanie potrzeb osób uczestniczących. Aby wyeliminować ryzyko powielania zaprezentowanych już rozwiązań, możesz dokonać zamiany kolejności sesji, zaczynając od badania potrzeb rodziców, a dopiero po tym – zaprezentować sprawdzone już rozwiązania.

Sesja 3. Klub Rodzica – co dla nas jest ważne

Klub Rodzica jest tworzony przez rodziców dla nich samych. Dlatego tak ważne jest angażowanie ich na każdym etapie planowania i realizacji Klubu. Szkolenie jest doskonałą okazją do zbadania potrzeb uczestniczek/uczestników, skonfrontowania ich indywidualnych oczekiwań z pozostałymi rodzicami oraz okazją do ustalenia wspólnych zasad funkcjonowania tej inicjatywy. Im bardziej działania Klubu dostosowane są do potrzeb grupy, tym bardziej wpływają na realne wsparcie w problematyce godzenia życia zawodowego i rodzinnego oraz na zaangażowanie rodziców w trakcie trwania Klubu. Dlatego też niniejsza sesja poświęcona jest generowaniu wspólnych pomysłów na działania i inicjatywy, jakie mogą być realizowane w Klubie Rodzica.

Nazwa ćwiczenia: Generowanie pomysłów na działania w Klubie Rodzica

Cele ćwiczenia:

  • zidentyfikowanie indywidualnych potrzeb i oczekiwań przez osoby uczestniczące,
  • uwspólnienie potrzeb i oczekiwań przez grupę,
  • budowanie współodpowiedzialności i zaangażowania uczestniczek/uczestników za Klub Rodzica.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące wygenerują pomysły na działalność własnego Klubu Rodzica.

Czas: 100 minut.

Materiały szkoleniowe: flipchart, kartki do flipchartu lub szary papier, kolorowe flamastry, obrusy, napoje i przekąski.

Organizacja przestrzeni: organizacja przestrzeni umożliwiająca ustawienie 3 stolików (najlepiej okrągłych), na których stoją napoje i przekąski.

Metody pracy: World Cafe1.

Instrukcja:

Krok 1: Przygotuj wcześniej salę. Zaaranżuj ją tak, aby na stolikach stały napoje i przekąski. Bardzo ważne jest, aby organizacja przestrzeni budowała luźną, kawiarnianą atmosferę.

Krok 2: Wprowadź osoby uczestniczące do sali. Podziel je na 3 zespoły. Poproś każdy z zespołów, aby wybrał liderkę/lidera stolika. Jest to kluczowa osoba, której zadaniem jest stymulowanie zespołu do generowania pomysłów oraz do ich zapisywania.

Krok 3: Zaproś osoby uczestniczące do dyskusji w swoich zespołach. Dyskusja ta ma dotyczyć tego, co ułatwiłoby im – rodzicom – godzenie życia zawodowego i rodzinnego. Poproś o zastanowienie się, jakiego rodzaju formy wsparcia przyczyniłyby się do lepszego łączenia aktywności zawodowej z rolą rodzica. Osoby uczestniczące powinny koncentrować się na działaniach, które chciałyby realizować w ramach Klubu Rodzica. Każdy stolik opracowuje listę potencjalnych działań i inicjatyw dotyczących nieco innego aspektu, istotnego z punktu widzenia wspierania godzenia życia zawodowego i rodzinnego:

  • wsparcie dla mnie: uczestniczki/uczestnicy przy pierwszym stoliku koncentrują się na działaniach, które skierowane byłyby do samych rodziców, dyskutują na temat działań edukacyjnych i rozwojowych, jakie chciałyby/chcieliby realizować w ramach Klubu Rodzica, oraz zastanawiają się, jaka wiedza i umiejętności są dla nich niezbędne do godzenia sfery zawodowej i osobistej,
  • wsparcie dla mojej rodziny/otoczenia: uczestniczki/uczestnicy przy drugim stoliku zastanawiają się nad tym, jakie formy wsparcia w ramach Klubu mogą być kierowane do ich rodzin (na przykład: dzieci, partnerek/partnerów) oraz najbliższego otoczenia (na przykład: pracodawców),
  • moje zaangażowanie w Klubie: uczestniczki/uczestnicy przy trzecim stoliku zastanawiają się nad własnym zaangażowaniem w Klub Rodzica, tworząc listę pomysłów i inicjatyw, jakie chciałyby/chcieliby prowadzić czy współprowadzić. Dodatkowo, mogą zastanowić się nad tym, jakie znają inne inicjatywy i instytucje, które można połączyć z działalnością Klubu.

Krok 4: Zachęć zespoły do dyskusji. Liderki/liderów stolików poproś o zapisywanie wszystkich pomysłów i informacji, jakie pojawią się w tej dyskusji.

Krok 5: Po upływie określonego czasu poproś zespoły o zmianę stolików, zgodnie z ruchem zegara. Przy stolikach pozostają tylko liderki/liderzy stolików. Zadaniem liderek/liderów jest przedstawienie zespołowi dołączającemu do stolika pomysłów wypracowanych przez wcześniejszy zespół. Nowo przybyły zespół dopisuje nowe pomysły, doprecyzowuje pozostałe zapisy.

Krok 6: Po raz kolejny poproś zespoły o zmianę stolików, zgodnie z ruchem zegara. Przy stolikach wciąż pozostają liderki/liderzy stolików. Nowo przybyłe osoby kolejno dopisują swoje pomysły i ewentualnie doprecyzowują to, co już zostało zapisane przez dwa poprzednie zespoły.

Krok 7: Zachęć liderki/liderów do zaprezentowania na forum wyników. Dopytaj uczestniczki/uczestników, czy chcą dopisać jeszcze jakieś dodatkowe pomysły do listy już opracowanych pomysłów.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Jak przebiegała praca w zespołach?
  • Czy każda osoba miała szansę się wypowiedzieć?
  • Jakie propozycje działań najczęściej się pojawiały lub wzbudzały największe zainteresowanie?
  • Czy w waszej okolicy są podobne działania i inicjatywy?
  • Jeśli są, to czym te – proponowane przez was – miałyby się różnić?
  • Czy znacie osoby, instytucje, które mogłyby przeprowadzić czy zorganizować dla was te działania?

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Zadbaj o to, aby osoby uczestniczące – zwłaszcza przy trzecim stoliku, dyskutujące na temat inicjatyw i projektów, jakie chciałyby same prowadzić lub współprowadzić w ramach Klubu Rodzica – nie tylko sporządziły listę życzeń, ale też ją urealniły, deklarując kto i co konkretnie mógłby zrobić na rzecz grupy i Klubu. Jeżeli pojawi się wiele różnorodnych pomysłów, których nie sposób wdrożyć, możesz wówczas skorzystać z potencjału grupy i dokonać wyboru kilku priorytetowych działań.

  1. Por. D. Bieńkowska, A. Hajda, Facylitacja i moderacja jako narzędzia pracy z grupą, Stowarzyszenie Konsultantów i Trenerów Zarządzania MATRIK, Wydanie I, Kraków 2012, s. 24.

Sesja 4. Klub Rodzica – zasady współpracy sieci rodziców

W wyniku poprzednich sesji osoby uczestniczące wygenerowały pomysły, jakie działania chcą realizować w Klubie Rodzica oraz zadeklarowały (choćby wstępnie), w jakie inicjatywy same się zaangażują. Kolejnym ważnym elementem budowania sieci współpracy jest wypracowanie zasad funkcjonowania grupy tworzącej Klub Rodzica. Zasady powinny zostać wspólnie wypracowane, obejmując m.in. obszary związane z komunikacją, prawami i obowiązkami członków i członkiń, logistyką spotkań, przyjmowaniem lub nie nowych członkiń i członków, finansowaniem tej inicjatywy i rolą osoby prowadzącej grupę (animatorka/animator Klubu Rodzica).

Nazwa ćwiczenia: Symulacja funkcjonowania grupy wsparcia

Cele ćwiczenia:

  • zwiększenie świadomości uczestniczek/uczestników na temat swoich odczuć związanych z funkcjonowaniem w sieci współpracy,
  • ustalenie wspólnych zasad funkcjonowania Klubu Rodzica.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące dokonają sprawdzenia siebie w kontekście funkcjonowania sieci współpracy rodziców, a także wypracują zasady funkcjonowania sieci współpracy.

Czas: 60 minut.

Materiały szkoleniowe: flipchart, kartki do flipchartu, kolorowe flamastry, duża liczba kolorowych karteczek, na których można swobodnie napisać kilka słów.

Organizacja przestrzeni: organizacja sali umożliwiająca pracę indywidualną, dość duża sala pozwalająca na swobodne poruszanie się uczestniczek/uczestników szkolenia.

Metody pracy: praca indywidualna, praca na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Każda osoba uczestnicząca ma wziąć tyle karteczek, ile chce podarować innym uczestniczkom/uczestnikom szkolenia. Na każdej karteczce należy napisać coś, co dana uczestniczka/uczestnik chce zaoferować drugiej osobie tu i teraz. Zachęcaj do zabrania jak największej liczby karteczek. Jeśli osoby uczestniczące mają problem z wymyśleniem tego, co mogą zaoferować innym, możesz doprecyzować, że mogą zaoferować jakąś czynność lub rzecz. Ewentualnie możesz podać konkretne przykłady (pożyczę sweter, opowiem dowcip, życzliwie się uśmiechnę). Podając instrukcję, unikaj jednak słowa wymiana.

Krok 2: Zachęć osoby uczestniczące do znalezienia osoby w grupie, która chce skorzystać z danej oferty. Osobie, która wyraziła zainteresowanie daną czynnością lub rzeczą, należy przekazać karteczkę. Zadaniem osób uczestniczących jest oddanie wszystkich swoich karteczek.

W trakcie realizacji ćwiczenia mogą się zdarzyć pytania od uczestniczek/uczestników, na jakich zasadach należy oddawać karteczki: czy jest to wzajemna wymiana? Czy można odmówić? Czy zawsze muszą coś dać? W takiej sytuacji szczególnie podkreśl, że same/sami decydują, jak i komu chcą oddać karteczki.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Kto ile miał karteczek i ile ma teraz?
  • Czy ktoś nie oddał swojej karteczki?
  • Na jakich zasadach dokonywały się wymiany?
  • Z kim się wymieniałyście/wymienialiście?
  • Czy wiedziałyście/wiedzieliście, do kogo podejść ze swoją karteczką?
  • Czy któraś/któryś z was oddał kolejnej osobie karteczkę, którą dostał?
  • Czy któraś/któryś z was odmówił przyjęcia karteczki?
  • Czy któraś/któryś z was wziął dwie karteczki za jedną?
  • Czy któraś/któryś z was czuł się zmuszony wziąć karteczkę?
  • Co było trudniejsze/milsze: dawanie czy branie?

Podsumowanie ćwiczenia:

Ćwiczenie pozwala uświadomić uczestniczkom/uczestnikom, jak działają w grupie. Najczęściej wyniki ćwiczenia pokazują, że im więcej dasz karteczek, tym więcej uzyskasz w zamian. Osoby uczestniczące różnią się między sobą, jednak dla większości osób trudniejszy jest moment brania (proszenia o pomoc, wsparcia) niż dawania. Grupa zazwyczaj szybko wypracowuje własne zasady – najczęściej dochodzi do wymiany karteczka za karteczkę. Nie tak rzadko zdarza się, że karteczki krążą wielokrotnie lub dochodzi do wymiany wśród kilku osób, np. osoba X daje karteczkę osobie Y, a osoba Y odwzajemnia się osobie Z.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Poprowadź dyskusję na temat zasad współpracy, które pozwalają skutecznie funkcjonować grupie oraz funkcjonować poszczególnym osobom w grupie. Zadbaj o to, aby każda osoba uczestnicząca miała prawo głosu. Upewnij się, że osoby uczestniczące tak samo rozumieją te zasady. Wyniki dyskusji stanowić będą podstawę do opracowania regulaminu czy zbioru zasad funkcjonowania Klubu Rodzica. Zasady te powinny być spisane oraz rozesłane (na przykład mailem) do wszystkich osób uczestniczących. Ponadto, szczególną uwagę zwróć na kwestię poczucia bezpieczeństwa, angażowanie się i czerpanie z potencjału innych członkiń/członków, komunikacji w grupie, logistyki spotkań, zasad przyjmowania nowych osób do grupy czy wreszcie roli animatorki/animatora Klubu.

Sesja 5. Klub Rodzica – oferta

Klub przyciąga rodziców z wielu powodów. Jedni poszukują konkretnych rozwiązań swojej sytuacji osobisto-zawodowej, inni chcą podnieść swoje kompetencje i umiejętności, jeszcze inne osoby mają potrzebę poznania nowych osób. Rodzice coraz częściej tworzą grupy wsparcia, fora i sieci, spotykając się głównie w świecie wirtualnym. Jednakże dla wielu z nich potrzeba kontaktu osobistego jest najważniejszym czynnikiem, dla którego angażują się w Klub Rodzica. Klub Rodzica zaspokaja wiele potrzeb i przynosi uczestniczkom/uczestnikom liczne korzyści.

Nazwa ćwiczenia: Jak zachęcić rodziców do angażowania się w działalność Klubu Rodzica

Cele ćwiczenia:

  • wspólne wypracowanie czynników sprzyjających angażowaniu się rodziców w działalność Klubu Rodzica,
  • zwiększenie świadomości na temat własnej kreatywności w rozwiązywaniu problemów.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące wygenerują listę czynników i pomysłów pozwalających angażować się w działalność Klubu.

Czas: 60 minut.

Materiały szkoleniowe: flipchart, kartki do flipczartu lub duży arkusz szarego papieru, kolorowe flamastry.

Organizacja przestrzeni: organizacja sali umożliwiająca pracę w dwóch zespołach (na przykład przy dwóch stołach lub przy dwóch flipchartach).

Metody pracy: praca w dwóch zespołach, metoda odwróconego myślenia1.

Instrukcja:

Krok 1: Podziel osoby uczestniczące na 2 zespoły.

Krok 2: Wytłumacz, na czym polega technika odwróconego myślenia, czyli technika kreatywnego rozwiązywania problemów. Technika ta sprowadza się do następujących działań:

  • etap 1 – sformułowanie problemu,
  • etap 2 – odwrócenie problemu,
  • etap 3 – zebranie jak największej liczby pomysłów i propozycji na realizację odwróconego problemu,
  • etap 4 – odwrócenie pomysłu nie wprost i stworzenie listy kreatywnych rozwiązań problemu z etapu 1.

Dla pełnej czytelności ćwiczenia możesz podać następujący przykład:

Wyobraźcie sobie, że wasze dzieci bardzo bałaganią i nie utrzymują porządku w swoim pokoju (etap 1 – sformułowanie problemu). Zamiast zastanawiać się, co zrobić, by dzieci dbały o porządek, pomyślcie na opak: co możecie zrobić, by dzieci bałaganiły jeszcze bardziej (etap 2 – odwrócenie problemu)? Zbierzcie pomysły, które zachęcą dzieci do większego bałaganu (etap 3 – tworzenie listy pomysłów). Przykładowo, propozycją na odwrócony problem jest zaproszenie koleżanek i kolegów z przedszkola i zrobienie konkursu na malowidła na ścianach w pokoju. Następnie odwróćcie każdy pomysł, ale w niedosłowny sposób (etap 4 – odwrócenie pomysłu nie wprost). Przykładową propozycją odwróconego pomysłu nie wprost do wskazanego wcześniej rozwiązania jest zawieszenie dużych kartek na ścianie na potrzeby kreatywnych zabaw dziecka. Wygenerowane pomysły nie wprost stanowią doskonałą listę kreatywnych rozwiązań problemu, jakim jest bałagan w pokoju dziecka.

Krok 3: Zachęć zespoły, aby – bazując na metodzie odwróconego myślenia – wygenerowały jak najwięcej pomysłów na zaproponowany przez ciebie problem. Jeden zespół wymyśla pomysły na następujące pytania: co zrobić, by rodzice mniej angażowali się w działalność Klubu Rodzica? Zespół ten de facto będzie szukać odpowiedzi na pytanie: co zrobić, aby rodzice chętnie i aktywnie angażowali się w działalność Klubu Rodzica? Z kolei drugi zespół generuje pomysły w odpowiedzi na pytania: co zrobić, aby jak najmniej osób i instytucji wiedziało o istnieniu Klubu Rodzica? Zespół ten w rzeczywistości będzie zastanawiał się nad tym, co zrobić, by dobrze wypromować działalność Klubu i podjąć współpracę z licznymi instytucjami i specjalistkami/specjalistami.

Krok 4: Poproś zespoły o zaprezentowanie na forum wyników swojej pracy.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Jak przebiegała praca w zespołach?
  • Czy ćwiczenie to zainspirowało was do kreatywnych rozwiązań? W jaki sposób?
  • Które rozwiązania uważacie za szczególnie ciekawe lub warte wdrożenia?
  • Które rozwiązania są waszym zdaniem trudne do wdrożenia (na przykład są zbyt kosztowne, pracochłonne)?
  • Czy można je czymś zastąpić?

Podsumowanie ćwiczenia:

Ćwiczenie sprzyja kreatywnemu podejściu do problemów, z jakimi często borykają się inicjatywy oparte na wzajemnej współpracy, czyli: jak zachęcać do współpracy i zaangażowania oraz jak promować inicjatywę i zachęcać nowe osoby do dołączenia do grupy. Dzięki temu ćwiczeniu wzrasta świadomość uczestniczek/uczestników odnośnie tego, jak wiele czynników sprzyja zaangażowaniu oraz jak ważna jest promocja przedsięwzięcia. Ćwiczenie dodatkowo jest zabawne i stanowi miłe zakończenie całego szkolenia.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Wyniki prac stanowią doskonały wkład do opracowania strategii promocji Klubu Rodzica oraz mogą dawać cenne wskazówki dla animatorki/animatora Klubu na temat tego, jak prowadzić Klub oraz wzbudzać motywację i zaangażowanie wszystkich uczestniczek/uczestników.

  1. Por. D. Bieńkowska, A. Hajda, Facylitacja i moderacja jako narzędzia pracy z grupą, Stowarzyszenie Konsultantów i Trenerów Zarządzania MATRIK, Wydanie I, Kraków 2012, s. 29