XNa startWsteczWstecz

Bilans–Balans – równowaga pomiędzy życiem zawodowym i rodzinnym

Liczba godzin szkoleniowych: 16

Szkolenie Bilans-Balans – równowaga pomiędzy życiem zawodowym i rodzinnym to szkolenie ukierunkowane na krytyczne spojrzenie na różne obszary życia codziennego, które w sposób bezpośredni lub pośredni wpływać mogą na proces budowania równowagi pomiędzy życiem zawodowym i rodzinnym. Szkolenie to – bazując na narzędziu diagnostycznym Zeszyt Indywidualny Bilans-Balans – sprzyja refleksji nad codziennymi uwarunkowaniami, w celu zrozumienia własnej sytuacji zawodowej i osobistej oraz podjęcia decyzji o zmianach w swoim życiu. Szkolenie wspiera również rodziców w diagnozie swoich możliwości i ograniczeń, które mogą mieć kluczowy wpływ na obszar godzenia życia zawodowego i obowiązków rodzinnych. W trakcie całego szkolenia praca przebiega przy wykorzystaniu Zeszytu Indywidualnego Bilans-Balans.

Sesja 1. Godzenie pracy i rodziny w autodiagnozie

Celem sesji jest wprowadzenie do tematyki godzenia życia zawodowego i rodzinnego na poziomie konkretnych zachowań i postaw, a więc na poziomie, na którym operuje narzędzie Zeszyt Indywidualny Bilans–Balans. Rodzice przywołują swoje własne historie, odnosząc się do własnych doświadczeń z pola godzenia pracy i rodziny. Cała sesja poświęcona jest uruchomieniu osobistego stosunku do tego problemu.

Nazwa ćwiczenia: Mój problem

Cele ćwiczenia:

  • przywołanie własnych doświadczeń życiowych związanych z godzeniem życia zawodowego i rodzinnego,
  • integracja grupy poprzez opowiadanie osobistych historii,
  • egzemplifikacja problemu godzenia poprzez różnorodne przykłady.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące mają możliwość sprowadzenia tematyki godzenia życia zawodowego i rodzinnego z poziomu ogólnego do konkretnych przeżytych przez siebie sytuacji oraz zrozumienia problematycznej, kryzysowej natury tych sytuacji.

Czas: 80 minut.

Materiały szkoleniowe: flipchart, kartki do flipchartu, kolorowe flamastry.

Organizacja przestrzeni: organizacja sali umożliwiająca pracę w małych zespołach, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: praca w małych zespołach, praca na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Podziel osoby uczestniczące na złożone z 3 do 5 osób zespoły. Poproś każdy zespół, aby usiadł osobno, by sobie nawzajem nie przeszkadzać. Zaproponuj osobom uczestniczącym zastanowienie się nad tym, jakie mają osobiste doświadczenia związane z godzeniem życia zawodowego i rodzinnego. Każda z osób powinna opowiedzieć pozostałym osobom z zespołu prawdziwą historię związaną z tym zagadnieniem. Ważne, aby przedstawiane historie dotyczyły sytuacji, w których wystąpił rzeczywisty problem związany z pogodzeniem pracy i życia rodzinnego.

Krok 2: Zaproś osoby uczestniczące, aby zasiadły w kręgu. Zaproś osoby uczestniczące, aby podzieliły się w swoich zespołach refleksjami odnośnie wcześniej zaprezentowanych sytuacji. Kolejno zadawaj zespołom poniższe pytania, po każdym z nich zachęcając je do wymiany refleksji i zanotowania w grupie najważniejszych treści z tej wymiany:

  • Jakie uczucia pojawiły się w wyniku tej sytuacji?
  • Jakie zachowania pojawiły się w wyniku tej sytuacji?
  • Co było pomocne w tej sytuacji?
  • Jakie skutki wywołała ta sytuacja?

Powyższe pytania możesz wypisywać w kolejności ich zadawania na kartce do flipchartu, umieszczonej w miejscu widocznym dla wszystkich osób uczestniczących.

Krok 3: Odczytując kolejne pytania, nad którymi zespoły pracowały, zaproś je do zaprezentowania na forum wyników swojej pracy.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Z jakimi kategoriami sytuacji miałyście/mieliście do czynienia (na przykład: choroba w rodzinie, podjęcie nowej pracy)?
  • Jakie uczucia towarzyszyły wam w tych sytuacjach (na przykład: zdenerwowanie, strach, gorycz)?
  • Jakie zachowania pojawiły się w wyniku tych sytuacji (na przykład: szukanie pomocy, oskarżanie innych, wykazywanie inicjatywy)?
  • Czy jeszcze jakieś zachowania powinny się znaleźć na tej liście?
  • Z jakiego rodzaju pomocą miałyście/mieliście do czynienia (na przykład: opieka nad dzieckiem, przejęcie części obowiązków domowych lub zawodowych, pocieszenie)?
  • Jakie były skutki tych sytuacji dla was samych (na przykład: nabycie nowych umiejętności, nowe spojrzenie na konkretne osoby)?
  • Jakie zmiany zaszły w waszym otoczeniu?

Podsumowanie ćwiczenia:

Poproś osoby uczestniczące, aby podzieliły się swoimi wrażeniami po tym ćwiczeniu. Zachęć do wypowiedzi odnośnie tego, czego nowego dowiedziały się na temat problemu godzenia pracy i rodziny.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

W chwili, gdy poszczególne zespoły przystępują do przedstawiania na forum wyników swojej pracy, ważne jest, aby nie opowiadały one ponownie swoich historii, lecz zaprezentowały to, co udało im się zapisać. Tym samym na flipcharcie powinna znaleźć się tylko skrótowa lista wszystkich refleksji.

Sesja 2. Bilans–Balans – wprowadzenie do Zeszytu

Sesja przedstawia cele i założenia narzędzia Zeszyt Indywidualny Bilans–Balans oraz odnosi je do zachowań i ocen rodzica, który skorzysta z ćwiczeń tej metody. W pierwszym kroku odbywa się krótka dyskusja na temat skojarzeń z nazwą narzędzia: Zeszyt Indywidualny Bilans–Balans. Rodzice pytani są o to, czego domyślają się na temat samego narzędzia, dedukując wyłącznie z jego nazwy. W ramach sesji przedstawiane są również cele, założenia oraz korzyści związane z korzystaniem z Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans.

Nazwa ćwiczenia: Mapa refleksji

Cele ćwiczenia:

  • zrozumienie, czym jest refleksja, ukonkretnienie tego zjawiska,
  • pobudzenie aktywności grupy.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące zrozumieją proces percepcji, a także nabędą umiejętność nazwania różnych czynności składających się na ten proces.

Czas: 40 minut.

Materiały szkoleniowe: flipchart, kartki do flipchartu, karteczki samoprzylepne.

Organizacja przestrzeni: przestrzeń do pracy indywidualnej, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu, flipchart ustawiony w centralnym miejscu, tak aby każda osoba uczestnicząca mogła swobodnie do niego podejść.

Metody pracy: praca indywidualna, praca na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Poproś osoby uczestniczące, by podały skojarzenia ze słowami stanowiącymi nazwę własną narzędzia (czyli: bilans i balans) oraz powiedziały, jak je rozumieją. Zapisuj podane treści na kartce do flipchartu.

Krok 2: Rozdaj osobom uczestniczącym karteczki samoprzylepne (po 3 karteczki dla jednej osoby). Poproś je, aby na karteczkach wypisały czynności, które wykonują, gdy dokonują refleksji. Na każdej karteczce powinna być wypisana inna czynność.

Krok 3: Poproś osoby uczestniczące o naklejenie swoich karteczek na flipcharcie. Pierwsza osoba przykleja swoją karteczkę gdziekolwiek, następna natomiast zastanawia się, czy swoją kartkę przykleić bardzo blisko tej pierwszej – bo zapisany przez nią proces jest podobny do tego na pierwszej karteczce – czy też w zupełnie innym miejscu (naprzeciw, pod, nad, daleko itd.), gdy to, co zapisała, nie jest jednoznaczne z treścią pierwszej karteczki. Osoby uczestniczące wybierają i przyklejają tylko karteczki z takimi czynnościami, których jeszcze nie ma na flipcharcie. Przyklejane określenia nie powinny się zatem powielać. Celem tej aktywności jest stworzenie mapy czynności składających się na refleksję.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Jakie grupy czy kategorie dostrzegacie na tej mapie?
  • Czy możecie nadać im jakąś osobną nazwę? A może na którejś z tych karteczek znajduje się taka nazwa dla całej grupy karteczek?
  • Jakie waszym zdaniem procesy składają się na refleksję?
  • Czy możecie te ogólne procesy ułożyć w jakimś porządku, na przykład czasowym? Co jest pierwsze w refleksji, a czym refleksja się zwykle kończy?
  • Czy przychodzą wam do głowy jeszcze inne porządki?

Podsumowanie ćwiczenia:

W ramach podsumowania ćwiczenia omów 4 grupy procesów związanych z refleksją. W tym celu możesz skorzystać z materiału trenerskiego Refleksja. Przedstawiane założenia teoretyczne odnieś do niniejszego ćwiczenia. Dopytaj osoby uczestniczące, czy wszystkie grupy procesów zostały przez nie zidentyfikowane w ramach tego ćwiczenia. Sprawdź, czy pojawiło się w ich pracach coś dodatkowego. Zapytaj, czego ich zdaniem zabrakło w prezentowanym przez ciebie materiale.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

W trakcie przedstawiania kolejnych informacji wstępnych na temat narzędzia Bilans–Balans, odnoś kolejne informacje o nim do zapisanych na flipcharcie wrażeń, które powstały na początku sesji w związku ze skojarzeniami z nazwą Bilans–Balans, oceniając, czy wrażenia te były uzasadnione i prawidłowe.

Sesja 3. Bilans–Balans w pierwszym kontakcie

Sesja jest poświęcona zapoznaniu rodziców z treścią Zeszytu Indywidualnego Bilans‑Balans, jego procedurą oraz instrukcją stosowania. Rodzice zaczynają pracować w oparciu o to narzędzie, przedstawiając swoje deklaracje odnośnie życia rodzinnego, pracy zawodowej czy rozwoju osobistego. Sesja daje także rodzicom możliwość bliższego przyjrzenia się sobie oraz posiadanym cechom i umiejętnościom. Sprzyja identyfikacji różnych wpływów, jakim podlega rodzic w swoim codziennym życiu, które również mogą mieć przełożenie na obszar godzenia życia zawodowego i rodzinnego.

Nazwa ćwiczenia: Moje podstawowe dane

Cele ćwiczenia:

  • zapoznanie się z instrukcją Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans,
  • identyfikacja sytuacji kryzysowej związanej z godzeniem życia zawodowego i rodzinnego.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące poznają instrukcję, w oparciu o którą będą wypełniać Zeszyt Indywidualny Bilans–Balans. Dokonają też pierwszego samookreślenia, tj. opisania swojej sytuacji kryzysowej w odniesieniu do problemu godzenia życia zawodowego i rodzinnego wraz z próbą interpretowania wyników zadania.

Czas: 30 minut.

Materiały szkoleniowe: kopie Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans dla każdej osoby uczestniczącej, kartki do flipchartu opracowane przez zespoły w ramach sesji 1 – sytuacje problemowe w obszarze godzenia życia zawodowego i rodzinnego.

Organizacja przestrzeni: przestrzeń do pracy indywidualnej, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: praca indywidualna z narzędziem, dyskusja na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Rozdaj uczestniczkom/uczestnikom Zeszyt Indywidualny Bilans–Balans. Zachęć do wykonania pierwszego ćwiczenia z Zeszytu – Moje podstawowe dane. Zapewnij każdej z osób uczestniczących przestrzeń do pracy indywidualnej.

Krok 2: Zaproś osoby uczestniczące, aby zasiadły w kręgu. Zachęć do podzielenia się swoimi odczuciami związanymi z wypełnieniem tej części Zeszytu.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Jakie są wasze wrażenia po wykonaniu tego ćwiczenia?
  • Co było trudne albo łatwe podczas wypełniania Zeszytu?
  • Co was zaskoczyło, a co z kolei było oczywiste?
  • Zastanówcie się, jak interpretować wyniki poszczególnych pytań w tym Zeszycie. Podajcie przykłady możliwych odpowiedzi i możliwych interpretacji.
  • O czym może świadczyć treść wpisana w ostatnią rubrykę tego ćwiczenia (ostatnie wydarzenie)? Co ma znaczenie, gdy czytamy swoje zapisy w tej rubryce?

Podsumowanie ćwiczenia:

W ramach podsumowania ćwiczenia odwołaj się do kategorii sytuacji problemowych, które prezentowane były w ramach pierwszej sesji szkolenia i dotyczyły obszaru godzenia życia zawodowego i rodzinnego. Poproś osoby uczestniczące o podejście do kartek do flipchartu opracowanych w ramach pierwszej sesji i postawienie czerwonej kreski (lub innego znaku) przy tej kategorii problemu, którą same wskazały jako ostatnie wydarzenie w pierwszym ćwiczeniu Zeszytu. Jeśli w opisach osób uczestniczących pojawiło się wydarzenie niemieszczące się w żadnej z zapisanych dotychczas kategorii, poproś o dopisanie kategorii mu odpowiadającej.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Aby problem godzenia ukonkretniał się od początku pracy z Zeszytem Indywidualnym Bilans–Balans, można zaproponować uczestniczkom/uczestnikom szkolenia zwyczaj zamykania pracy nad kolejnym ćwiczeniem rundą z jednozdaniową wypowiedzią na temat tego, czego się dowiedziałam/dowiedziałem o godzeniu życia zawodowego i rodzinnego z tego ćwiczenia.

Nazwa ćwiczenia: Mój portret

Cele ćwiczenia:

  • dokonanie charakterystyki swojej osoby,
  • przeszukiwanie własnych zasobów,
  • identyfikacja cech indywidualnych charakterystycznych dla poszczególnych uczestniczek/uczestników.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące dokonają charakterystyki swojej osoby poprzez identyfikację zasobów, którymi dysponują, jak również cech dla nich charakterystycznych. Dokonają także próby interpretacji otrzymanych wyników.

Czas: 40 minut.

Materiały szkoleniowe: flipchart, kartki do flipchartu, kolorowe flamastry, kopie Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans dla każdej osoby uczestniczącej.

Organizacja przestrzeni: przestrzeń do pracy indywidualnej, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: praca indywidualna z narzędziem, dyskusja na forum.

Instrukcja:

Zaproś osoby uczestniczące do samodzielnego wykonania zadania 2 w Zeszycie Indywidualnym Bilans–Balans, zatytułowanego Mój portret. Zapewnij czas umożliwiający identyfikację 10 pozytywnych cech, negatywnych cech oraz cech ważnych, które trudno określić jako wady czy zalety.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Jakie są wasze wrażenia po wykonaniu tego ćwiczenia?
  • Co było trudne albo łatwe podczas wypełniania Zeszytu?
  • Co was zaskoczyło, a co z kolei było oczywiste?
  • Zastanówcie się, jak interpretować wyniki poszczególnych pytań w tym Zeszycie. Podajcie przykłady możliwych odpowiedzi i możliwych interpretacji.
  • O czym może świadczyć fakt, że ktoś z was wpisał w ogóle za mało cech lub za dużo cech w jednym z okienek?

Podsumowanie ćwiczenia:

Poproś osoby uczestniczące, aby wybrały z pełnej listy zapisanych cech te, które często komunikują na swój temat w kontaktach publicznych. Uczestniczki/uczestnicy mogą podejść do flipchartu i zapisać te cechy. Podsumuj, jakiego rodzaju są to cechy. Jest duże prawdopodobieństwo, że będą to cechy, dla których charakterystyczne jest to, że można je bezpiecznie zdradzić na swój temat, są cechami popularnymi lub takimi, które stawiają daną osobę w lepszym świetle. Doprowadź do sytuacji, w której grupa nazwie te cechy i określi ich wspólny mianownik.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Zachęć osoby uczestniczące do podawania różnych możliwych interpretacji zapisów w Zeszycie. Powtórz rundę z jednozdaniową wypowiedzią na temat tego, czego się dowiedziałam/dowiedziałem o godzeniu życia zawodowego i rodzinnego z tego ćwiczenia.

Nazwa ćwiczenia: Moje autorytety

Cele ćwiczenia:

  • identyfikowanie wpływów społecznych w swoim otoczeniu,
  • przeszukiwanie własnych zasobów społecznych.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące dokonają identyfikacji wpływów, jakim na co dzień ulegają. Uzmysłowią sobie również istnienie autorytetów, które dostarczają wzorów postępowania, mając zarazem niebagatelny wpływ na ich życie oraz dokonywane przez nie wybory.

Czas: 30 minut.

Materiały szkoleniowe: flipchart, kartki do flipchartu, kolorowe flamastry, karteczki samoprzylepne, kopie Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans dla każdej osoby uczestniczącej.

Organizacja przestrzeni: przestrzeń do pracy indywidualnej, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: praca indywidualna z narzędziem, dyskusja na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Zachęć osoby uczestniczące do wypełnienia zadania Moje autorytety, znajdującego się w Zeszycie Indywidualnym Bilans–Balans. Zapewnij czas na pracę indywidualną, umożliwiający wskazanie pożądanej liczby osób oraz odpowiedź na dodatkowe pytania zawarte w Zeszycie.

Krok 2: Poproś osoby uczestniczące o zapisanie na 5 żółtych karteczkach 5 postaci wybranych z prawej kolumny tego zadania. Następnie poproś o przyklejenie tych karteczek na flipcharcie.

Krok 3: Odczytaj postacie, które zostały przyklejone przez osoby uczestniczące. Zachęć osoby uczestniczące do poszukania wspólnego mianownika pomiędzy tymi postaciami, wskazania tego, co je łączy.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Jakie są wasze wrażenia po wykonaniu tego ćwiczenia?
  • Którą kolumnę było wam łatwiej wypełnić? Dlaczego?
  • Jaki wpływ na wasze codzienne życie mają te postacie?
  • W jaki sposób ten wpływ się przejawia?

Podsumowanie ćwiczenia:

W ramach podsumowania ćwiczenia zapisz na flipcharcie kategorie osób, które pojawiły się w zapisach indywidualnych w lewej kolumnie (np. rodzice, przyjaciele, koleżanki/koledzy z pracy, sąsiadka/sąsiad), podawane spontanicznie przez uczestniczki/uczestników szkolenia. Możesz sporządzić z grupą małą statystykę: jakie kategorie osób reprezentowane są najczęściej, a jakie najrzadziej. Zapytaj osoby uczestniczące, co o tym sądzą.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Powtórz rundę z jednozdaniową wypowiedzią na temat tego, czego osoby uczestniczące dowiedziały się o godzeniu życia zawodowego i rodzinnego w wyniku omawianego ćwiczenia.

Nazwa ćwiczenia: Mój potencjał

Cele ćwiczenia:

  • przeszukiwanie własnych zasobów społecznych,
  • nazywanie indywidualnych umiejętności.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące dokonają osobistego bilansu różnych posiadanych umiejętności, które składają się na ich potencjał zawodowy, rodzicielski, partnerski, towarzyski itp.

Czas: 50 minut.

Materiały szkoleniowe: flipchart, kartki do flipchartu, kolorowe flamastry, kopie Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans dla każdej osoby uczestniczącej.

Organizacja przestrzeni: przestrzeń do pracy indywidualnej, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: praca indywidualna z narzędziem, dyskusja na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Zaproś osoby uczestniczące do wypełnienia kolejnej części Zeszytu, tj. zadania Mój potencjał. Zadanie to stanowi pracę indywidualną.

Krok 2: Zachęć uczestniczki/uczestników szkolenia do zapisania w dowolnym miejscu na flipcharcie 2 rzeczy, które potrafią robić, a które zarazem wydają im się najmniej użyteczne czy wartościowe. Odczytaj to, co zostało zapisane na flipcharcie.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Czy trudno było wam zidentyfikować aż 30 rzeczy, które potraficie robić/w których jesteście dobre/dobrzy?
  • Jakie napotkałyście/napotkaliście trudności w samodzielnej interpretacji swojego potencjału (czyli odpowiedzi na pytania zawarte pod tabelką)?
  • O czym świadczy to, że któreś ze swoich sprawności bardziej lubicie, a inne mniej, które są bardziej związane z innymi ludźmi, a inne mniej itp.?

Podsumowanie ćwiczenia:

W ramach podsumowania ćwiczenia zwróć uwagę na te umiejętności, co do których pojawiały się wątpliwości odnośnie ich wartości. Zachęć uczestniczki/uczestników do giełdy pomysłów, ukierunkowanej na wskazanie okoliczności czy sytuacji, w których te umiejętności mogą być wysoce cenione i pożądane.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Podsumowanie ćwiczenia w postaci giełdy pomysłów ma za zadanie przerwać na chwilę nastawienie na interpretację wyników ćwiczeń oraz wprowadzić element ożywiający i pobudzający twórcze nastawienie. Zachęcaj do dowcipnych czy wręcz zwariowanych zastosowań zapisanych umiejętności. Na koniec, możesz powtórzyć rundę z jednozdaniową wypowiedzią na temat tego, czego osoby uczestniczące dowiedziały się o godzeniu życia zawodowego i rodzinnego.

Nazwa ćwiczenia: Moje oparcie

Cele ćwiczenia:

  • przeszukiwanie własnych zasobów,
  • identyfikacja własnych źródeł oparcia,
  • wypracowanie pomysłów na wzmocnienie własnych źródeł oparcia.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące dokonają identyfikacji i analizy zasobów zewnętrznych, stanowiących oparcie w ramach godzenia życia zawodowego i rodzinnego. Dodatkowo, poszukają potencjalnych kierunków, z których mogą czerpać potrzebną pomoc w ramach dążenia do równowagi pomiędzy pracą a rodziną.

Czas: 40 minut.

Materiały szkoleniowe: flipchart, kartki do flipchartu, kolorowe flamastry, kopie Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans dla każdej osoby uczestniczącej.

Organizacja przestrzeni: przestrzeń do pracy indywidualnej, przestrzeń do pracy w małych zespołach, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: praca indywidualna z narzędziem, praca w małych zespołach, dyskusja na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Zachęć osoby uczestniczące do wykonania kolejnego ćwiczenia z Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans, które nazywa się Moje oparcie. Zadanie to wykonywane jest indywidualnie przez uczestniczki/uczestników szkolenia.

Krok 2: Podziel osoby uczestniczące na 4- lub 5-osobowe zespoły. Zachęć, aby w tych zespołach osoby uczestniczące odpowiedziały na następujące pytania:

  • Jakie jest wasze największe odkrycie związane z tymi źródłami oparcia, o których nie pamiętacie na co dzień, a możecie na nie liczyć?
  • Jakie macie pomysły odnośnie włączenia w życie codzienne różnych swoich źródeł oparcia?

Krok 3: Zaproś osoby uczestniczące, aby zasiadły w kręgu.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Czy łatwo/trudno było wam zidentyfikować osoby, które na co dzień są dla was oparciem?
  • Czy łatwo/trudno było wam zidentyfikować rzeczy, które na co dzień stanowić mogą dla was oparcie?
  • Które z tych form wsparcia wydają się wam szczególnie ważne w odniesieniu do problemu godzenia życia zawodowego i rodzinnego? Dlaczego?

Podsumowanie ćwiczenia:

Na zakończenie ćwiczenia poproś każdą osobę uczestniczącą o podanie jednego przykładu tego, co było dla niej szczególnym zaskoczeniem lub odkryciem w tym ćwiczeniu, a także jednego przykładu sposobu włączenia w codzienne życie swoich źródeł oparcia. Na bieżąco zapisuj odpowiedzi w dwóch kolumnach na kartce do flipchartu. Zwróć uwagę na różnorodność odpowiedzi, które się pojawiły, wskazując też na różnorodność i zmienność strategii stosowanych przez uczestniczki/uczestników w celu zachowania równowagi w swoim życiu.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Przejście w tym ćwiczeniu do pracy w małych zespołach zmienia formę aktywności uczestników/uczestniczek szkolenia, co z pewnością wyzwoli większe zaangażowanie. Warto więc na tę dyskusję przeznaczyć trochę więcej czasu. W ramach podsumowania sesji możesz także zachęcić osoby uczestniczące do podzielenia się refleksją odnośnie tego, czego dowiedziały się o godzeniu życia zawodowego i rodzinnego.

Sesja 4. Bilans–Balans wobec wartości indywidualnych

Sesja ta poświęcona jest zapoznaniu rodziców z treścią drugiej części Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans. Rodzice mają możliwość dokonania krystalizacji swoich wartości, to znaczy określenia tych, które są dla nich kluczowe i priorytetowe. Sesja sprzyja także bliższemu przyjrzeniu się różnym elementom, które składają się na to, co poszczególne osoby uczestniczące określają mianem dobrostanu.

Nazwa ćwiczenia: Moje priorytety

Cele ćwiczenia:

  • pobudzenie refleksji aksjologicznej,
  • dostrzeżenie wartości w codziennych działaniach.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące dokonają identyfikacji wartości, które przejawiają się w ich działaniach oraz określą priorytety, które odkrywają szczególną rolę w ich życiu rodzinnym i zawodowym.

Czas: 40 minut.

Materiały szkoleniowe: flipchart, kartki do flipchartu, kolorowe flamastry, kopie Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans dla każdej osoby uczestniczącej, paski z papieru zawierające 20 stwierdzeń z zadania Moje priorytety (liczba kompletów dostosowana do liczby zespołów), czyste paski z papieru (liczba kompletów dostosowana do liczby zespołów).

Organizacja przestrzeni: przestrzeń do pracy indywidualnej, przestrzeń do pracy w małych zespołach, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: praca indywidualna z narzędziem, praca w małych zespołach, praca na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Zaproś osoby uczestniczące do indywidualnej pracy nad kolejnym zadaniem w Zeszycie Indywidualnym Bilans–Balans, które nosi nazwę Moje priorytety.

Krok 2: Podziel osoby uczestniczące na 4- lub 5-osobowe zespoły. Każdemu z zespołów przekaż komplet materiałów, na który składa się 20 stwierdzeń z zadania Moje priorytety. Poproś, aby każdy zespół podzielił te stwierdzenia na grupy, którym powinien być przypisany tytuł czy nagłówek. Tytuł lub nagłówek powinien zostać zapisany na czystych paskach papieru.

Krok 3: Zachęć zespoły do zaprezentowania na forum wyników swojej pracy.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Jak zostały przez was podzielone te stwierdzenia?
  • Jakie tytuły lub nagłówki pojawiły się w waszych zespołach?
  • Co odzwierciedlają wasze tytuły lub nagłówki?
  • Czy tytuły lub nagłówki mogą posłużyć do określenia człowieka, który wybrał jako najważniejsze stwierdzenia właśnie z grupy danego tytułu lub nagłówka (np. materialista, poszukujący wrażeń, rodzinny)?

Podsumowanie ćwiczenia:

Zapisz na flipcharcie określenia typów ludzkich, podane przez uczestników/uczestniczki. Poproś ich o uzupełnienie tej listy, pytając: kogo tu jeszcze brakuje? Kogo na razie nie ma na tej liście? Dopisz podane przez grupę uzupełnienia na flipcharcie.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Możesz podtrzymać zwyczaj zamykania pracy nad kolejnym ćwiczeniem rundą z jednozdaniową wypowiedzią na temat tego, czego osoby uczestniczącego dowiedziały się nowego o sobie. Zamiast wypowiedzi na forum możesz zaproponować uczestniczkom/uczestnikom zanotowanie odpowiedzi na czystej stronie w Zeszycie.

Nazwa ćwiczenia: Siedem pytań

Cele ćwiczenia:

  • pobudzenie refleksji aksjologicznej,
  • określenie swoich wyborów życiowych,
  • dostrzeganie wartości w swoich działaniach.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące dokonają identyfikacji i analizy wartości, które są dla nich istotne oraz które przejawiają się na poziomie samych deklaracji czy też konkretnych działań.

Czas: 50 minut.

Materiały szkoleniowe: flipchart, kartki do flipchartu, kolorowe flamastry, kopie Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans dla każdej osoby uczestniczącej.

Organizacja przestrzeni: przestrzeń do pracy indywidualnej, przestrzeń do pracy w małych zespołach, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: praca indywidualna z narzędziem, praca w małych zespołach, praca na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Zachęć osoby uczestniczące do wykonania zadania zatytułowanego Siedem pytań. Na krok ten składa się praca indywidualna z Zeszytem.

Krok 2: Zaproś do pracy w małych zespołach. Zachęć osoby uczestniczące do podzielenia się tym, co zostało przez nie zapisane w odpowiedzi na poszczególne pytania z zadania.

Krok 3: Poproś osoby uczestniczące, aby usiadły w kręgu.

Krok 4: Poproś osoby uczestniczące o podejście do flipchartu i zapisanie na nim dużymi literami tej wartości, która jest dla nich najważniejsza. Wartość ta powinna być także wyrażona jakimś prostym, symbolicznym rysunkiem (na przykład: rodzina i obrazek domu, sprawiedliwość i obrazek wagi, miłość i kształt serca). Podpisz ten flipchart nagłówkiem Nasze wybory.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Jakie są wasze wrażenia po wykonaniu tego ćwiczenia?
  • Co było trudne albo łatwe podczas wypełniania Zeszytu?
  • Co was zaskoczyło, a co z kolei było oczywiste?
  • W jaki sposób wskazane przez was wartości wpływają na wasze wybory życiowe?

Podsumowanie ćwiczenia:

Poproś osoby uczestniczące o uzupełnienie kartki zatytułowanej Nasze wybory poprzez podanie innych wartości, jakie przychodzą im do głowy, a które nie zostały na tej kartce wypisane. Zapisuj je na żółtych karteczkach i doklej do kartki Nasze wybory. Zastanów się ze wszystkimi uczestniczkami/uczestnikami, dlaczego te dodane wartości są mniej popularne w grupie.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Ćwiczenie skłania osoby uczestniczące do osobistych refleksji. Jeśli jednak uważasz, że nie wszystkie osoby czują się bezpiecznie i komfortowo, możesz zaproponować przedstawienie swoich wartości wyłącznie w postaci rysunku lub symbolu. Na zakończenie poproś uczestniczki/uczestników o rundę z jednozdaniową wypowiedzią czego się dowiedziałem/dowiedziałam o sobie z tego ćwiczenia?.

Nazwa ćwiczenia: Moja piramida

Cele ćwiczenia:

  • pobudzenie refleksji aksjologicznej,
  • określenie swoich wyborów życiowych,
  • generalizowanie wartości,
  • syntetyczne spojrzenie na własne życie.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące – poprzez pracę na wysokim poziomie abstrakcji – wskażą te obszary, od których zależy ich życiowy dobrostan.

Czas: 40 minut.

Materiały szkoleniowe: flipchart, kartki do flipchartu, kolorowe flamastry, karteczki samoprzylepne, kopie Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans dla każdej osoby uczestniczącej, kartka do flipchartu z narysowaną piramidą (jak w Zeszycie).

Organizacja przestrzeni: przestrzeń do pracy indywidualnej, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: praca indywidualna z narzędziem, praca na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Poproś osoby uczestniczące, aby wykonały indywidualnie ćwiczenie Moja piramida z Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans.

Krok 2: Rozdaj osobom uczestniczącym karteczki samoprzylepne. Poproś, aby każda z nich zapisała na 6 karteczkach skróty słów wypisywanych w trakcie zadania w piramidę.

Krok 3: Poproś, by każda osoba podeszła i przykleiła swoje karteczki na piramidzie, narysowanej przez ciebie na kartce do flipchartu.

Krok 4: Odczytaj, jakie określenia pojawiły się na poszczególnych poziomach piramidy.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Jakie są wasze wrażenia po zrobieniu tego ćwiczenia?
  • Co sprawiło wam trudność? Dlaczego?
  • Czy na wasze odpowiedzi ma wpływ to, w jakim momencie życia się znajdujecie?
  • Czy 5 lat temu wybralibyście/wybrałybyście inaczej?
  • Czy myślicie, że za 5 lat wasze wybory zmienią się?
  • Czy waszym zdaniem ten zestaw jest pełny, wyczerpujący? Czy coś jeszcze zasadniczo się w życiu liczy?

Podsumowanie ćwiczenia:

W ramach podsumowania możesz przekazać podstawowe informacje na temat założeń psychologii pozytywnej. Jest to nowy nurt w psychologii, skupiony na poprawie jakości życia przez osoby zdrowe, bez zaburzeń. Sześć kwestii pojawiających się w ćwiczeniu Moja Piramida to podstawowe cnoty, których obecność w życiu gwarantuje, według psychologii pozytywnej, satysfakcję i radość życia.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Teoria, a nawet nazwa psychologii pozytywnej powinna pojawić się dopiero w podsumowaniu ćwiczenia, tak aby osoby uczestniczące nie sugerowały się nawet samą nazwą tej teorii. Ważne też, by podkreślić, że psychologii pozytywnej nie należy mylić z myśleniem pozytywnym. Na zakończenie tego ćwiczenia możesz skorzystać z pytania adresowanego do osób uczestniczących odnośnie tego, czego dowiedziały się nowego o sobie poprzez to ćwiczenie.

Sesja 5. Bilans–Balans wobec rodziny

Sesja ma na celu zapoznanie rodziców z treścią trzeciej części Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans, która poświęcona jest stosunkom rodzinnym i wychowawczym. Umożliwia ona bardziej krytyczne spojrzenie na to, w jaki sposób jest prowadzony dom oraz jaki wkład w ten obszar mają poszczególne osoby z rodziny.

Nazwa ćwiczenia: Mój pogląd na rodzinę

Cele ćwiczenia:

  • uświadomienie sobie różnych poglądów na rodzinę i ich konsekwencji,
  • dostrzeżenie różnych modeli rodziny i relacji w niej panujących.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące zidentyfikują swoją postawę odnośnie tego, jakie relacje powinny panować w rodzinie (zwłaszcza pomiędzy partnerami/małżonkami) oraz zweryfikują, w jakim stopniu sprzyja ona godzeniu pracy zawodowej i życia rodzinnego.

Czas: 40 minut.

Materiały szkoleniowe: flipchart, kartki do flipchartu, kolorowe flamastry, kopie Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans dla każdej osoby uczestniczącej.

Organizacja przestrzeni: przestrzeń do pracy indywidualnej, przestrzeń do pracy w małych zespołach, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: praca indywidualna z narzędziem, praca w małych zespołach, praca na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Zaproś osoby uczestniczące do wykonania ćwiczenia Mój pogląd na rodzinę z trzeciej części Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans. Praca ta ma charakter indywidualny.

Krok 2: Podziel osoby na uczestniczące na zespoły zgodnie z wynikami otrzymanymi w wyniku minitestu ujętego w Zeszycie. Osoby, które najczęściej wskazywały odpowiedź A, stanowią jeden zespół, osoby z odpowiedziami B – drugi, zaś z odpowiedziami C – kolejny. W sytuacji, gdy nie masz reprezentacji dla któregoś z zespołów (albo jest on wyjątkowo mało liczny), podziel na zespoły A, B i C poprzez odliczanie.

Krok 3: Zaproś poszczególne zespoły do wypracowania bilansu korzyści wynikających z modeli rodziny, który reprezentują. Na kartkach do flipchartu mają przedstawić taki bilans, gdzie po lewej stronie znajdują się pasywa, czyli wszystko to, co stanowi stratę lub koszt dla rodziny, zaś po prawej aktywa, czyli to, co jest wyraźną zaletą lub zyskiem dla tego modelu.

Krok 4: Zaproś zespoły na zaprezentowania na forum wyników swoich prac.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Jakie dostrzegacie podobieństwa pomiędzy przedstawianymi przez was bilansami?
  • Jakie dostrzegacie różnice pomiędzy przedstawianymi przez was bilansami?
  • Które straty i koszty albo zalety i zyski budzą wasze wątpliwości? Dlaczego?
  • Jakie nazwy nadałybyście/nadalibyście poszczególnym modelom rodziny?

Podsumowanie ćwiczenia:

Zapisz na każdej z prezentowanych prac nazwę modelu, która została zaproponowana przez uczestniczki/uczestników. Zapytaj osoby uczestniczące, czy te nazwy i modele odzwierciedlają wszystkie znane im rodziny, czy być może brakuje tutaj jakiegoś modelu, o którym do tej pory nie było mowy.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Istnieje duże prawdopodobieństwo, że osoby uczestniczące będą faworyzować swój model rodziny oraz wartościować i oceniać modele prezentowane przez inne zespoły. Podkreśl zatem, że celem ćwiczenia nie jest wskazanie jednego, właściwego rozwiązania, ale uświadomienie, że każdy z tych modeli wiąże się z określonymi konsekwencjami. Ćwiczenie możesz zakończyć rundą wypowiedzi na temat tego, czego osoby uczestniczące dowiedziały się o swojej rodzinie z tego ćwiczenia.

Nazwa ćwiczenie: Podział obowiązków w rodzinie

Cele ćwiczenia:

  • pobudzenie obserwacji i analizy,
  • obserwacja życia swojej rodziny,
  • przyjmowanie perspektywy innych członkiń i członków rodziny.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące dokonają bilansu prac domowych wykonywanych przez poszczególne osoby z rodziny oraz jej otoczenia.

Czas: 40 minut.

Materiały szkoleniowe: flipchart, kartki do flipchartu, kolorowe flamastry, kopie Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans dla każdej osoby uczestniczącej.

Organizacja przestrzeni: przestrzeń do pracy indywidualnej, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: praca indywidualna z narzędziem, praca na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Zaproś osoby uczestniczące do pracy indywidulanej w ramach kolejnego zadania w Zeszycie, zatytułowanego Podział obowiązków w rodzinie.

Krok 2: Zachęć uczestniczki/uczestników do podzielenia się na forum wynikami swojej pracy.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Czy na tej liście zabrakło jakichś obowiązków, które trzeba realizować w waszych domach? Co to takiego?
  • Kto w waszej opinii jest zadowolony ze swojego przydziału obowiązków?
  • Kto w waszej opinii jest niezadowolony ze swojego przydziału obowiązków?
  • Jakie obowiązki mają w waszych rodzinach dzieci?

Podsumowanie ćwiczenia:

W ramach podsumowania ćwiczenia zaproś osoby uczestniczącego do tego, aby podzieliły się na forum jednym z wyników ćwiczenia, które stanowi dla nich duże zaskoczenie (na przykład: tak dużo lub mało obowiązków ma konkretna osoba, tak dużo lub mało obowiązków spoczywa na obydwojgu rodzicach, tak dużo lub mało obowiązków mają dzieci). Zachęć również do podzielenia się refleksją, czy jakaś osoba uczestnicząca ma potrzebę dokonać zmiany w podziale obowiązków domowych w swojej rodzinie.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Podsumowanie ćwiczenia powinno mieć charakter krótkiej sondy, a nie przedstawienia wszystkich wyników każdej osoby. Osoby uczestniczące same decydują, jaki wątek chcą poruszyć na forum. Na sam koniec możesz powtórzyć rundę z pytaniem, czego osoby uczestniczące dowiedziały się o swojej rodzinie z tego ćwiczenia.

Nazwa ćwiczenia: Standardy mojego domu

Cele ćwiczenia:

  • pobudzenie obserwacji i analizy codziennych czynności domowych,
  • ćwiczenie obserwacji działań domowych.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące zdefiniują zasady oraz standardy związane z prowadzeniem własnego domu oraz określą ich wpływ na obszar godzenia życia zawodowego i rodzinnego.

Czas: 60 minut.

Materiały szkoleniowe: flipchart, kartki do flipchartu, kolorowe flamastry, kolorowe kartoniki (na przykład formatu A5 czy A6), kopie Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans dla każdej osoby uczestniczącej.

Organizacja przestrzeni: przestrzeń do pracy indywidualnej, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: praca indywidualna z narzędziem, praca na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Zaproś osoby uczestniczące do samodzielnej pracy w ramach zadania Standardy mojego domu.

Krok 2: Zachęć osoby uczestniczące do podzielenia się na forum wynikami swojej pracy. Szczególnie zachęć do wskazania tych obowiązków związanych z prowadzeniem domu, z których osoby uczestniczące chcą lub mogą zrezygnować. Dopytaj, które z nich są najtrudniejsze i najłatwiejsze do zmiany. Odpowiedzi zapisuj na kartce do flipchartu.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Jakie są wasze wrażenia po wykonaniu tego ćwiczenia?
  • Co sprawiło wam trudność? Dlaczego?
  • Z czego waszym zdaniem wynikają te standardy?
  • Kto ma realny wpływ na wasze standardy prowadzenia domu?
  • Kto ma realny wpływ na zmianę waszych standardów prowadzenia domu?

Podsumowanie ćwiczenia:

Rozdaj uczestniczkom/uczestnikom sesji kolorowe kartoniki (np. formatu A6) i poproś ich, by zapisały/zapisali na nich ozdobnym i wyraźnym pismem jedną rzecz, którą chcą zmienić zaraz po powrocie do domu. Zachęć ich/je, by tę karteczkę umieścili/umieściły w domu w widocznym miejscu, by przypominała im o postanowieniu.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Zachęć do odpowiedzi na pytanie: czego dowiedziałam/dowiedziałem się o swojej rodzinie z tego ćwiczenia?.

Nazwa ćwiczenia: Jestem rodzicem

Cele ćwiczenia:

  • pobudzenie refleksji na temat stylu wychowania dzieci,
  • konkretyzowanie zachowań wychowawczych,
  • syntetyczne spojrzenie na wychowanie dzieci w swojej rodzinie.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące dokonają refleksji odnośnie tego, na ile postawy rodziców oraz ich poglądy wychowawcze kształtują proces wychowywania dzieci.

Czas: 30 minut.

Materiały szkoleniowe: flipchart, kartki do flipchartu, kolorowe flamastry, kopie Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans dla każdej osoby uczestniczącej.

Organizacja przestrzeni: przestrzeń do pracy indywidualnej, przestrzeń do pracy w małych zespołach, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: praca indywidualna z narzędziem, praca w małych zespołach, praca na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Zaproś do wykonania kolejnego zadania z Zeszytu, tj. części Jestem rodzicem. Zapewnij warunki do pracy indywidualnej.

Krok 2: Poproś osoby uczestniczące o podzielenie się na 4 zespoły, według tego, co zwykle stanowi ich grzech powszedni w sytuacjach wychowawczych.

Krok 3: Każdy z zespołów ma za zadanie zapisać na kartce do flipchartu typowe zwroty, które zazwyczaj są adresowane do dziecka i stanowią przykład wybranego grzechu powszedniego. Zwroty te powinny być zapisane w cudzysłowie, dosłownie tak, jak są wypowiadane.

Krok 4: Zaproś zespoły do zaprezentowania na forum wyników swojej pracy. Osoby uczestniczące zaproś do podawania innych przykładów odzywek wychowawczych.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Jakie są wasze wrażenia po zrobieniu tego ćwiczenia?
  • Jakimi jeszcze wypowiedziami posługują się rodzice przejawiający jedną ze wskazanych przez was postaw?
  • Czym te stwierdzenia ranią dziecko lub mogą je zranić?
  • Jak można to powiedzieć, ale inaczej, lepiej?
  • Co radziłybyście/radzilibyście sobie nawzajem, aby pamiętać o konstruktywnych, mniej raniących wypowiedziach skierowanych do waszych dzieci?

Podsumowanie ćwiczenia:

Przeglądając raz jeszcze opracowane w trakcie tego ćwiczenia 4 kartki zapisane typowymi wypowiedziami rodziców, wybierz razem z osobami uczestniczącymi przykłady wypowiedzi rodziców skierowanych do dziecka, które najlepiej egzemplifikują daną postawę i podkreśl je lub zaznacz.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Odkrycie swoich grzechów wychowawczych przed innymi jest zadaniem trudnym. Dlatego też jeśli czujesz, że osoby uczestniczące nie są gotowe do dzielenia się osobistymi doświadczeniami z tego obszaru, możesz podzielić je na 4 zespoły osób, którym dana postawa jest obca. Na koniec powtórz rundę z pytaniem, czego osoby uczestniczące dowiedziały się nowego o sobie z tej części szkolenia.

Sesja 6. Bilans–Balans wobec pracy

Sesja jest poświęcona zapoznaniu rodziców z kolejnymi częściami Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans. Sesja ta z jednej strony dotyczy rodzica w roli pracownicy/pracownika. Osoby uczestniczące mają tutaj możliwość dokonania oceny obecnego lub potencjalnego miejsca pracy przez pryzmat warunków zatrudnienia, które są atrakcyjne dla rodziców. Dodatkowo, osoby uczestniczące mają możliwość dokonania oceny siebie jako pracownicy/pracownika, uwzględniając zarazem różne obszary: potrzeby finansowe rodziny, możliwość organizacji opieki nad dziećmi, indywidualną odporność na trudności, stopień samozorganizowania, stan zdrowia, motywację do pracy, kompetencje interpersonalne, umiejętności cywilizacyjne (znajomość języka obcego, obsługa komputera), stosunek do rodzicielstwa i rodziny.

Nazwa ćwiczenia: Moje miejsce pracy

Cele ćwiczenia:

  • pobudzenie refleksji nad swoją rolą pracownicy/pracownika,
  • identyfikacja swoich potrzeb w środowisku pracy.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące zdobędą wiedzę umożliwiającą im dokonanie oceny obecnego lub przyszłego miejsca pracy przez pryzmat potrzeb rodzica.

Czas: 50 minut.

Materiały szkoleniowe: flipchart, kartki do flipchartu, kolorowe flamastry, kopie Zeszytu Indywidualnego Bilans-Balans dla każdej osoby uczestniczącej.

Organizacja przestrzeni: przestrzeń do pracy indywidualnej, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: praca indywidualna z narzędziem, praca na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Zaproś osoby uczestniczące do wypełnienia części Moje miejsce pracy z Zeszytu.

Krok 2: Zachęć osoby uczestniczące do podzielenia się na forum swoimi refleksjami związanymi w wypełnieniem tej części Zeszytu.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Które z tych stwierdzeń i pytań są dla was najważniejsze? Dlaczego?
  • Gdybyście miały/mieli szukać idealnego miejsca pracy, którymi kryteriami byście się kierowały/kierowali?
  • Co jest dla was ważne w miejscu pracy?
  • Co łączy wskazywane przez was cechy, które są pożądane przez was w miejscu pracy?

Podsumowanie ćwiczenia:

Zapisz na flipcharcie wartości, postawy i kwestie łączące pytania wskazane jako najważniejsze. Poproś osoby uczestniczące o uzupełnienie listy pytań o sprawy, których na nim zabrakło i dopisz je na kartce.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Dostosuj lub zmodyfikuj instrukcję w zależności od tego, czy w sesji biorą udział osoby pracujące czy też poszukujące pracy. Na koniec możesz przeprowadzić rundę wypowiedzi na temat tego, czego nowego osoby uczestniczące dowiedziały się o swoich oczekiwaniach wobec miejsca pracy.

Nazwa ćwiczenia: Jestem pracownicą/pracownikiem

Cel ćwiczenia:

  • pobudzenie refleksji nad sobą w roli pracownicy/pracownika,
  • określenie swoich cech w roli pracownicy/pracownika,
  • poznanie warunków po stronie roli zawodowej, niezbędnych do skutecznego godzenia pracy zawodowej i życia rodzinnego.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące zdobędą świadomość istnienia rożnych aspektów roli pracownicy/pracownika w odniesieniu do ról pełnionych w życiu prywatnym.

Czas: 60 minut.

Materiały szkoleniowe: flipchart, kartki do flipchartu, kolorowe flamastry, kopie Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans dla każdej osoby uczestniczącej.

Organizacja przestrzeni: przestrzeń do pracy indywidualnej, przestrzeń do pracy w małych zespołach, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: praca indywidualna z narzędziem, praca w małych zespołach, praca na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Zachęć uczestniczki/uczestników do wypełnienia zadania Jestem pracownicą/pracownikiem ujętego w czwartej części Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans. Zadanie to powinno być wykonane indywidualnie przez osoby uczestniczące.

Krok 2: Podziel osoby uczestniczące na kilkuosobowe zespoły. Zachęć je do podzielenia się w swoich zespołach uwagami związanymi z tą częścią Zeszytu. Osoby uczestniczące szczególną uwagę powinny zwrócić na następujące kwestie:

  • Które stwierdzenia są najsłabiej związane z możliwością realizowania się w roli zawodowej?
  • Które ze stwierdzeń najsilniej wskazują, jakimi jesteście pracownicami/pracownikami?

Krok 3: Poproś zespoły o odczytanie tych stwierdzeń, które ich zdaniem najsłabiej związane są z realizacją roli zawodowej oraz tych, które są najmocniej z nią związane. Na kartce do flipchartu zapisz numery stwierdzeń (numeracja zaczerpnięta z Zeszytu) wyraźnie korespondujące z rolą pracownicy/pracownika (lewa strona kartki) oraz słabo z nią korespondujące (prawa strona kartki). Zakreśl kółkiem te numery, które najczęściej były wymieniane przez zespoły.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Które z tych stwierdzeń są najważniejsze dla wypełniania swojej roli zawodowej – z punktu widzenia pracownicy/pracownika?
  • Jakie stwierdzenia są waszym zdaniem najważniejsze z punktu widzenia pracodawcy?

Podsumowanie ćwiczenia:

Poproś osoby uczestniczące o zastanowienie się nad tym, czym różni się dobra pracownica/dobry pracownik w oczach osób zatrudnionych i w oczach pracodawcy.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Zachęć osoby uczestniczące do podzielenia się swoimi refleksjami na temat tego, czego nowego dowiedziały się o sobie jako pracownicy/pracowniku dzięki temu ćwiczeniu.

Nazwa ćwiczenia: Moje wnioski

Cele ćwiczenia:

  • określenie swoich wyborów życiowych, także w obszarze godzenia życia zawodowego i rodzinnego,
  • syntetyczne spojrzenie na swoje działania i wybory życiowe,
  • próba zaplanowania zmiany w swoim życiu.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące dokonają syntetycznej refleksji związanej z udziałem w całym szkoleniu oraz dokonają podsumowania swojej pracy z tym związanej.

Czas: 60 minut.

Materiały szkoleniowe: flipchart, kartki do flipchartu, kolorowe flamastry, czyste kartki formatu A4, kartka do flipchartu Nasze wybory opracowana w ramach ćwiczenia Siedem pytań, kopie Zeszytu Indywidualnego Bilans–Balans dla każdej osoby uczestniczącej, alternatywnie: stare, kolorowe czasopisma (ok. 20 sztuk) wraz z nożyczkami i klejem.

Organizacja przestrzeni: przestrzeń do pracy indywidualnej, przestrzeń do swobodnego poruszania się po całej sali, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: praca indywidualna z narzędziem, praca na forum, alternatywnie: kolaż plastyczny.

Instrukcja:

Krok 1: Zachęć osoby uczestniczące do wykonania ostatniego zadania w Zeszycie Indywidualnym Bilans–Balans.

Krok 2: Poproś osoby uczestniczące, aby na kartce formatu A4 zapisały u góry zasadnicze wnioski, jakie im się nasuwają w związku z wykonaniem wszystkich zadań w Zeszycie Indywidualnym Bilans–Balans.

Krok 3: Poproś osoby uczestniczące, aby pod wypisanymi przez siebie wnioskami postawiły dużą poziomą kreskę.

Krok 4: Zachęć osoby uczestniczące do swobodnego przemieszczania się po sali w celu wymiany z innymi osobami wniosków ze szkolenia. Jeśli usłyszą one wnioski, z którymi się identyfikują, a które nie zostały wcześniej przez nie zapisane, powinny je zapisać pod poziomą kreską. Każda osoba uczestnicząca powinna wymienić się wnioskami z wszystkimi uczestniczkami/uczestnikami szkolenia.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Jakie są wasze wrażenia po wykonaniu tego ćwiczenia?
  • Czego dowiedziałyście/dowiedzieliście się o sobie samych?
  • Czego dowiedziałyście/dowiedzieliście się o innych osobach?
  • Czy macie ochotę lub potrzebę dokonać jakichś zmian w swoim życiu?
  • Czego będą dotyczyć te zmiany?

Podsumowanie ćwiczenia:

W ramach podsumowania przypomnij poszczególne sesje, które były realizowane w ramach szkolenia. Poproś uczestniczki/uczestników o to, aby wskazały/wskazali tę sesję lub to ćwiczenie, które miało dla nich przełomowe, zasadnicze znaczenie oraz przyniosło im ważne osobiste refleksje.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Ćwiczenie to stanowi podsumowanie całego szkolenia. Oznacza to, że każda osoba uczestnicząca powinna mieć możliwość wypowiedzenia się i podzielenia się swoimi uwagami i odczuciami związanymi z udziałem w szkoleniu. Dyscyplina czasowa jest w tym momencie mniej istotna. Przydatne będą wszelkie formy odzwierciedlenia tej ostatniej refleksji: metafora, wizualizacja, rysunek. Dodatkowo, możesz zaproponować osobom uczestniczącym wykonanie indywidualnego kolażu, na którym – zapisem, rysunkiem, fragmentami kolorowych czasopism – każda osoba uczestnicząca wyrazi podsumowanie swojej pracy. Kolaż powinien nosić tytuł Mój Bilans–Balans.