XNa startWsteczWstecz

Wprowadzenie do tematyki godzenia życia zawodowego i rodzinnego

Liczba godzin szkoleniowych: 8

Szkolenie Wprowadzenie do tematyki godzenia życia zawodowego i rodzinnegoq> ma charakter zajęć zapoznawczo-integracyjnych. Podczas tego szkolenia rozpoczyna się proces integracyjny rodziców, niezbędny dla ich dalszej pracy w ramach poszczególnych szkoleń. Dodatkowo wypracowane zostają zasady współpracy, które obowiązywać będą w trakcie trwania całego cyklu szkoleniowego. Rodzice zachęcani są także do pierwszych refleksji związanych z problemami w zakresie godzenia życia zawodowego i rodzinnego.

Sesja 1. Przedstawienie się

Celem sesji jest rozpoczęcie procesu integracji pomiędzy uczestniczkami/uczestnikami niniejszego spotkania. Proces ten będzie postępował w trakcie realizacji poszczególnych modułów szkoleniowych, niemniej jednak bardzo ważne jest, aby już od samego początku zabiegać o budowanie wzajemnego zaufania, poczucie bezpieczeństwa czy poczucie komfortu bycia w nowej grupie. Pierwszym krokiem ku temu jest poznanie się wszystkich uczestniczek/uczestników spotkania.

Nazwa ćwiczenia: Wizytówki

Cel ćwiczenia: rozpoczęcie procesu integracji osób uczestniczących.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące poznają się nawzajem.

Czas: 90 minut.

Materiały szkoleniowe: czarne arkusze papieru (format A4 lub A3) dla każdej osoby uczestniczącej, kredki pastelowe.

Organizacja przestrzeni: organizacja sali umożliwiająca pracę indywidualną, organizacja sali umożliwiająca pracę w trójkach, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: praca indywidualna, praca w trójkach, praca na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Ułóż na środku sali czarne arkusze papieru oraz kredki pastelowe. Poproś każdą uczestniczkę/uczestnika o przygotowanie swojej wizytówki, w oparciu o którą chce się zaprezentować grupie. Podkreśl, że istnieje zupełna dowolność w zakresie środków ekspresji, jak i rodzaju informacji, jakie uczestniczka/uczestnik chce przekazać grupie o sobie.

Krok 2: Zaproś osoby uczestniczące do pracy w trójkach w celu zaprezentowania swoich wizytówek. Każda osoba ma 5 minut, aby opowiedzieć o sobie pozostałym uczestniczkom/uczestnikom z trójki. Zasygnalizuj upływ tego czasu, zapraszając kolejną osobę do zaprezentowania się. Po upływie wyznaczonego czasu zachęć kolejne osoby w trójkach do zaprezentowania swoich wizytówek.

Krok 3: Poproś, aby osoby w trójkach wymieniły się wizytówkami (na przykład: zgodnie z ruchem zegara).

Krok 4: Poproś osoby uczestniczące, aby siadły w kręgu. Zaproś uczestniczki/uczestników do przedstawienia na forum tej osoby, której wizytówkę trzymają w ręce.

Krok 5: Rozwieś wizytówki w sali. Możesz zrobić to w trakcie przerwy kawowej lub obiadowej. Ważne jednak, aby były one wyeksponowane przez pozostałą część spotkania.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Czy chcecie jeszcze dodać coś na swój temat?
  • Czy chcecie jeszcze dopytać o coś jakąś osobę?

Podsumowanie ćwiczenia:

Ćwiczenie to nie wymaga zasadniczego podsumowania, bazuje bowiem w całości na tym, co zostało wypracowane przez osoby uczestniczące. Możesz jednak zwrócić uwagę na to, co łączy osoby uczestniczące, jeśli dostrzeżesz, że faktycznie jest taki obszar. Ważne, aby podkreślać to, co łączy i jest wspólne, a nie dzieli czy odróżnia.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Przedstawienie się uczestniczek/uczestników nie jest dokonywane przez nie/nich osobiście, ale przez osobę trzecią. Zawsze dopytaj tę osobę, która właśnie jest przedstawiana, czy chce coś dodać od siebie. Informacja ta może dotyczyć zarówno dodatkowych faktów, jak też sprostowania jakichś informacji.

Sesja 2. Moja równowaga praca–dom

Wszystkie moduły szkoleniowe odnoszą się do kwestii godzenia życia zawodowego i rodzinnego. Warto jednak już na pierwszym spotkaniu zachęcić rodziców do refleksji odnośnie tego, jak postrzegają temat godzenia życia zawodowego i rodzinnego. Z jednej strony, uruchamia się tutaj proces myślenia na temat różnych elementów składających się na równowagę pomiędzy pracą i domem. Z drugiej strony, sesja ta umożliwia zaobserwowanie, jak temat godzenia życia zawodowego i rodzinnego rozumiany jest przez rodziców biorących udział w cyklu szkoleniowym oraz z jakimi zagadnieniami czy obszarami problemowymi go wiążą.

Nazwa ćwiczenia: Moja równowaga praca-dom

Cel ćwiczenia:

  • pobudzenie refleksji na temat tego, co składa się na proces godzenia życia zawodowego i rodzinnego przez poszczególne osoby uczestniczące.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące dokonają refleksji na temat tego, co składa się na ich indywidualny proces godzenia życia zawodowego i rodzinnego.

Czas: 45 minut.

Materiały szkoleniowe: przedmioty codziennego użytku w liczbie dwukrotnie większej niż liczba osób uczestniczących.

Organizacja przestrzeni: organizacja sali umożliwiająca pracę w parach, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: praca w parach, praca na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Ułóż na środku sali przedmioty codziennego użytku. Ważne, aby były wśród nich przedmioty domowe oraz biurowe. Przykładowo, lista przedmiotów może składać się z następujących pozycji: zszywacz, łyżeczka, notes, magnes na lodówkę, zimowa czapka, klucz francuski, pędzel, nożyczki, lusterko, przedłużacz, kolorowe pisaki, reklamówka, okulary przeciwsłoneczne, mała poduszka, kartka do ksero.

Krok 2: Zachęć osoby uczestniczące do wybrania tego przedmiotu, który ich zdaniem najlepiej odzwierciedla to, co według nich oznacza równowagę pomiędzy aktywnością zawodową a życiem rodzinnym. Poproś, aby wybór ten dokonał się w milczeniu. Zwróć uwagę na fakt, że brak pracy dla jednych może oznaczać zachwianie tej równowagi, dla innych – wręcz przeciwnie. Podkreśl indywidualny charakter rozumienia pojęcia równowagi praca–rodzina.

Krok 3: Zachęć osoby uczestniczące do tego, aby dobrały się w pary. Poproś, aby w parach dokonały prezentacji wybranych przedmiotów wraz z podaniem uzasadnienia ich wyboru. Poproś, aby wzajemnie przedstawiły, jak wygląda na chwilę obecną ich równowaga pomiędzy aktywnością zawodową i życiem rodzinnym, wskazując zarówno te obszary, z których są zadowolone, jak i te, które wiążą się dla nich z mniejszym poczuciem satysfakcji.

Krok 4: Poproś osoby uczestniczące, aby siadły w kręgu.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Czy ktoś z was chce się podzielić na forum tym, jaki przedmiot został przez was wybrany wraz z podaniem uzasadnienia?
  • Jak oceniacie swoją równowagę pomiędzy pracą zawodową i życiem rodzinnym?
  • Co ułatwia wam godzenie życia zawodowego i rodzinnego?
  • Co utrudnia wam godzenie tych dwóch obszarów?

Podsumowanie ćwiczenia:

Zwróć uwagę na to, że na pogodzenie życia zawodowego i rodzinnego składają się różne elementy. Nie ma tutaj jednej recepty, na podstawie której można skutecznie wprowadzić równowagę pomiędzy tymi obszarami. Na równowagę tę składają się zarówno potrzeby całej rodziny, jak i potrzeby artykułowane przez poszczególne osoby w rodzinie. Zwróć uwagę, które z tych potrzeb były wskazywane przez osoby uczestniczące podczas wypowiadania się na forum.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Przygotowując na potrzeby tego ćwiczenia przedmioty codziennego użytku, zadbaj o to, aby były one oryginalne i nietypowe. Im bardziej niestandardowe, tym lepiej. Sprzyjać to będzie wychodzeniu poza proste schematy myślowe oraz zachęcać będzie do bardziej fantazyjnych uzasadnień.

Nazwa ćwiczenia: List do siebie

Cel ćwiczenia:

  • rozpoczęcie procesu refleksji na temat tego, jakie trudności i bariery uniemożliwiają uczestniczkom/uczestnikom osiągnięcie równowagi pomiędzy pracą zawodową i życiem rodzinnym.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące zidentyfikują główne trudności i bariery uniemożliwiające im harmonijne godzenie życia zawodowego i rodzinnego.

Czas: 45 minut.

Materiały szkoleniowe: czyste kartki formatu A4, długopisy, koperty.

Organizacja przestrzeni: organizacja sali umożliwiająca pracę indywidualną, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: praca indywidualna, praca na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Zachęć osoby uczestniczące do napisania listu do siebie. W liście tym powinny się znaleźć odpowiedzi na następujące pytania:

  • Jak oceniasz swoją umiejętność godzenia życia zawodowego i rodzinnego?
  • Jakie dostrzegasz główne trudności lub bariery, które uniemożliwiają ci osiągnięcie równowagi pomiędzy życiem zawodowym i rodzinnym?
  • Które z tych trudności lub barier są w obszarze twojego oddziaływania?
  • Jak oceniasz możliwość wprowadzenia zmian ukierunkowanych na to, aby łatwiej było ci godzić pracę zawodową i życie rodzinne?
  • Czego twoim zdaniem te zmiany powinny dotyczyć?

Krok 2: Poproś osoby uczestniczące o schowanie swojego listu do koperty. Koperta powinna być zaklejona (także przy pomocy taśmy) oraz zaadresowana.

Krok 3: Poproś osoby uczestniczące, aby siadły w kręgu.

Pytanie do omówienia ćwiczenia:

  • Co sądzicie o pomyśle z listem?

Podsumowanie ćwiczenia:

Ćwiczenie to nie wymaga głębszego podsumowania. Przekaż jednak uczestniczkom/uczestnikom, że po zakończeniu cyklu szkoleniowego otrzymają listy napisane w ramach tego spotkania. Listy te odzwierciedlać będą ich odczucia i refleksje w momencie rozpoczęcia udziału w cyklu szkoleń. Będą zatem swego rodzaju punktem odniesienia do zmian, które nastąpią w nich w trakcie cyklu.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Listy możesz wysłać uczestniczkom/uczestnikom po zakończeniu udziału w cyklu szkoleń. Aby mieć pewność, że dotrą one pod właściwy adres, wcześniej skontaktuj się z uczestniczkami/uczestnikami i poproś o potwierdzenie ich adresów pocztowych. Możesz także zorganizować spotkanie podsumowujące, w trakcie którego rozdasz napisane wcześniej listy, zachęcając do podzielenia się refleksjami po ich odczytaniu.

Sesja 3. Wprowadzenie do cyklu szkoleń

Celem sesji jest przedstawienie zakresu tematycznego dla poszczególnych szkoleń, które składają się na cały cykl szkoleniowy. Informacje powinny być przedstawiane na dość dużym poziomie ogólności, wskazując głównie, jak poszczególne moduły wiążą się z obszarem godzenia życia zawodowego i rodzinnego. Ważne jest tutaj także poznanie oczekiwań i obaw uczestniczek/uczestników związanych z udziałem w cyklu.

Nazwa ćwiczenia Moje oczekiwania i obawy

Cele ćwiczenia:

  • poznanie oczekiwań uczestniczek/uczestników związanych z udziałem w całym cyklu szkoleniowym,
  • poznanie obaw uczestniczek/uczestników związanych z udziałem w całym cyklu szkoleniowym.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące poznają zakres tematyczny poszczególnych spotkań składających się na cały cykl szkoleniowy.

Czas: 90 minut.

Materiały szkoleniowe: kartki do flipchartu, kolorowe flamastry, taśma malarska.

Organizacja przestrzeni: kartki do flipchartu poprzyklejane do ściany w różnych częściach sali, w ramach pracy na forum krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: praca w małych zespołach, praca na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Dokonaj prezentacji zakresu tematycznego poszczególnych spotkań składających się na cały cykl szkoleniowy. Poświęć także czas na przedstawienie zasad udziału w całym cyklu i/lub poszczególnych szkoleniach.

Krok 2: Podziel osoby uczestniczące na mniejsze zespoły. Poproś, aby każdy z zespołów podszedł do jednej z kartek rozwieszonych na ścianach. Zadaniem zespołów jest wypisanie oczekiwań i obaw lub trudności związanych z udziałem w całym cyklu szkoleń. Każdy z zespołów pracuje nad oczekiwaniami i obawami lub trudnościami w innym obszarze. Każda z wywieszonych przez ciebie plansz powinna być inaczej zatytułowana: wiedza, umiejętności, refleksja/świadomość, relacje, sposób prowadzenia szkoleń.

Krok 3: Poproś zespoły o podejście do kolejnej kartki. Zmiana ta powinna dokonać się zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Zespoły pracują nad kolejnym obszarem oczekiwań i obaw lub trudności. Dokonaj analogicznych zmian aż do momentu, kiedy wszystkie zespoły ukończą pracę nad wszystkimi z wywieszonych kartek.

Krok 4: Odczytaj to, co zostało wypisane na kartkach. Odnieś się do poszczególnych oczekiwań i obaw w kontekście prezentowanego wcześniej programu. Podkreśl, jakie zagadnienia będą omawiane w ramach poszczególnych szkoleń, jakie z kolei nie mieszczą się w ich zakresie. Zwróć uwagę na odpowiedzialność samych osób uczestniczących. Każda osoba uczestnicząca sama decyduje o swoim zaangażowaniu na szkoleniach, a także o tym, w jakim zakresie wykorzysta w swoim życiu zdobytą wiedzę i umiejętności.

Pytania do omówienia ćwiczenia:

  • Jakie macie pytania związane z całym cyklem szkoleniowym?
  • Czy są jakieś kwestie związane z zakresem tematycznym, które nie są dla was jasne?
  • Czy są jakieś kwestie związane ze sprawami organizacyjnymi, które nie są dla was jasne?

Podsumowanie ćwiczenia:

Postaraj się odpowiedzieć na wszelkie pytania odnoszące się do zakresu tematycznego szkoleń czy do spraw organizacyjnych z nimi związanych. Zwróć jednak uwagę, że to, co wyniosą uczestniczki/uczestnicy ze szkoleń, zależy od nich samych: od ich podejścia, zaangażowania, motywacji czy wreszcie gotowości do zmiany. Podkreśl, że każda osoba ponosi odpowiedzialność za swój udział oraz ostateczny rezultat cyklu szkoleniowego.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Przyklejając kartki do ściany, zwróć uwagę, czy flamastry nie przebijają, nie brudząc ściany pod nimi.

Sesja 4. Zasady współpracy

Sesja poświęcona jest wypracowaniu zasad współpracy, które obowiązywać będą na wszystkich szkoleniach realizowanych w ramach cyklu. Zasady te powinny być zaproponowane przez samych rodziców i – ewentualnie – uzupełnione przez trenerkę/trenera. Powinny one sprzyjać budowaniu zaufania i poczucia bezpieczeństwa, ale także zachęcać do dzielenia się różnorodnymi przemyśleniami i opiniami.

Nazwa ćwiczenia: Kontrakt

Cel ćwiczenia:

  • ustalenie i zapisanie obowiązujących zasad współpracy.

Efekty ćwiczenia: osoby uczestniczące wypracują zasady współpracy obowiązujące na poszczególnych szkoleniach w ramach całego cyklu szkoleń.

Czas: 20 minut.

Materiały szkoleniowe: flipchart, kartki do flipchartu, kolorowe flamastry. Organizacja przestrzeni: krzesła ustawione w kręgu.

Metody pracy: praca na forum.

Instrukcja:

Krok 1: Zapytaj osoby uczestniczące o to, jakie zasady chcą przyjąć za obowiązujące w grupie. Zasady te powinny dotyczyć sposobu komunikowania się, organizowania pracy oraz wspólnej przestrzeni. Zapisuj propozycje, które padają ze strony uczestniczek/uczestników, upewniwszy się wcześniej, że pozostałe osoby zgadzają się na przyjęcie każdej z tych propozycji. Zadbaj o to, aby na kartce nie zabrakło następujących zasad: nie przerywamy, nie ma głupich pytań, każda osoba decyduje o poziomie otwartości, każda osoba powinna chronić własne granice, akceptacja, dyskrecja, komunikat ja, punktualność.

Krok 2: Upewnij się, że wszystkie osoby uczestniczące akceptują zapisane przez ciebie zasady.

Krok 3: Poproś każdą osobę uczestniczącą, aby podeszła do flipchartu i złożyła swój podpis na kartce, na której zasady zostały zapisane.

Podsumowanie ćwiczenia:

Odczytaj na głos wszystkie spisane przez ciebie zasady. Przypomnij, że będą one obowiązywać na poszczególnych szkoleniach w ramach całego cyklu. Ty jako trenerka/trener będziesz się do nich odwoływać, kiedy stwierdzisz, że są one łamane. Zwróć uwagę, że zasady nie są katalogiem zamkniętym. Oznacza to możliwość dopisania kolejnych zasad już w trakcie poszczególnych szkoleń. Zaznacz także, że zasady te podlegać mogą zmianie, jeśli taka będzie wola całej grupy.

Wskazówki dla trenerki/trenera:

Zasady współpracy powinny obowiązywać w trakcie realizacji całego cyklu. Oznacza to konieczność przechowywania wypracowanej kartki papieru. Dlatego też zasady możesz wypisać na bardziej trwałym papierze, aby nie uległ zniszczeniu. Dodatkowo możesz je sfotografować, aby łatwo było je odtworzyć w przypadku zgubienia czy zniszczenia kartki. Jeżeli poszczególne szkolenia prowadzone są odrębnie dla nowych grup szkoleniowych, pamiętaj, aby kontrakt opracować dla każdej nowo utworzonej grupy szkoleniowej.